Εγγραφείτε δωρεάν στο Newsletter του Creteplus.gr και διαβάστε τις 10 σημαντικότερες ειδήσεις της εβδομάδας.
Δεν έχετε συμπληρώσει το email σας ή το email που δηλώσατε δεν είναι έγκυρο.


Ειδήσεις από την Κρήτη και το Ηράκλειο από το Crete Plus



Το 1821 στη σκιά της εποχής - Τα γεγονότα που οδήγησαν στον ξεσηκωμό

Το 1821 στη σκιά της εποχής - Τα γεγονότα που οδήγησαν στον ξεσηκωμό

Ελλάδα | 25/03/2019 - 20:26
Το 1821 στη σκιά της εποχής - Τα γεγονότα που οδήγησαν στον ξεσηκωμό
Το ιστορικό περίγραμμα μέσα στο οποίο χαράχτηκαν τα γεγονότα που οδήγησαν στον ξεσηκωμό

Ο 19ος αιώνας ήταν ένας αιώνας καταστροφικός για την Οθωμανική Αυτοκρατορία, η οποία ήταν μια χαώδης και πολυφυλετική αυτοκρατορία. Τα διδάγματα του φιλελεύθερου εθνικισμού όπως αναπτύχθηκαν κατά τη διάρκεια της Γαλλική Επανάστασης (1789) έκαναν αισθητή την παρουσία τους σε όλες τις χώρες της Ευρώπης. Από αυτόν το κανόνα δεν ξέφυγε η χώρα μας.

Η Επανάσταση του 1821 είναι ένα προϊόν της φιλελεύθερης αστικής ιδεολογίας αλλά και του κοινωνικού αναβρασμού της μεσαίας αστικής τάξης. Προς την κατεύθυνση αυτή συνέβαλε και η κατάσταση στην οποία είχε περιέλθει το οθωμανικό κράτος παραμονές του 1821.

Οθωμανική Αυτοκρατορία λίγο πριν το 1821

Η Οθωμανική Αυτοκρατορία, παραμονές του 1821, βρισκόταν σε μια κρίσιμη συγκυρία. Ήταν απομονωμένη από το σύμφωνο της “Ιεράς Συμμαχίας”, το οποίο αποσκοπούσε στη διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ των Μεγάλων Δυνάμεων, ενώ παράλληλα προσπαθούσε να επουλώσει τις πληγές της μετά το τέλος του πολέμου με τη Ρωσία, ο οποίος έληξε με βαρύ φόρο αίματος (και χρημάτων) το 1812. Το τέλος του πολέμου έδωσε τη δυνατότητα στον σουλτάνο Μαχμούτ Β’ να θέσει σε εφαρμογή το πρόγραμμα αποδυνάμωσης των ημιανεξάρτητων επαρχιακών διοικητών, στοχεύοντας στην ενίσχυση της κεντρικής εξουσίας του κράτους. Μετά τον τραυματικό πόλεμο με τη Ρωσία, το οθωμανικό κράτος είχε να αντιμετωπίσει εξεγέρσεις που απείλησαν τη συνοχή του, όπως η ανταρσία του Αλή Πασά της Ηπείρου και η αύξηση της επιρροής των Ουαχαμπιτών στην Αραβική Χερσόνησο, ενώ στα ανατολικά του σύνορα είχε εμπλακεί σε πόλεμο με το Ιράν (1821-1823).

Σε αυτό το ταραγμένο πλαίσιο, οι Οθωμανοί αξιωματούχοι μαθαίνουν πως οι Έλληνες βρίσκονται σε επαναστατικό αναβρασμό με πρωτεργάτη τον Αλέξανδρο Υψηλάντη, ο οποίος στις 22 Φεβρουαρίου 1821 διέσχισε τον Προύθο και δύο ημέρες αργότερα εξέδωσε τη γνωστή του προκήρυξη με τον τίτλο «Μάχου υπέρ Πίστεως και Πατρίδος». Το έναυσμα για τη δημιουργία ενός νέου έθνους-κράτους είχε δοθεί με τη στήριξη των νεωτερικών δυνάμεων, πυρήνας των οποίων ήταν η αρχή της αυτοδιάθεσης.

Ανταρσία;

Κάθε έθνος συγκροτείται από ένα σύνολο ατόμων, τα οποία αισθάνονται πως τους συνδέει η κοινή ιστορία, το θρήσκευμα, τα ήθη και έθιμα ή ακόμη και οι κοινοί αγώνες. Οι αυτοπροσδιοριζόμενοι ως Έλληνες στις αρχές του 19ου αιώνα είχαν βρει ως ενοποιητικό κρίκο τη θρησκεία. Εκείνοι που ήσαν ορθόδοξοι χριστιανοί και ζούσαν εντός της ελληνικής επικράτειας, ήσαν και Έλληνες. Η θρησκεία έμελλε να αποτελέσει μοχλό επαναστατικής κινητοποίησης. Για τους Έλληνες, η Επανάσταση του 1821 ήταν ο προπομπός για ένα θρησκευτικό πόλεμο, που από τη μια πλευρά είναι οι χριστιανοί και από την άλλη οι μουσουλμάνοι.

Αυτό βέβαια δεν ίσχυε από την πλευρά των Οθωμανών, οι οποίοι ερμήνευσαν την επανάσταση ως ένα εσωτερικό πολιτικό ζήτημα και ανησυχούσαν ότι η συμμαχία των ορθόδοξων υπηκόων, οι οποίοι είχαν εκπέσει στο καθεστώς των “χαρμπήδων” (όσων δηλαδή βρίσκονταν σε εμπόλεμη κατάσταση με την ισλαμική κοινότητα), ήταν ιδιαίτερα απειλητική για τη διατήρηση της καθεστηκυίας τάξης, την ακεραιότητα του κράτους και τη διαιώνιση της δυναστείας. Το γεγονός όμως ότι οι Έλληνες ήταν διασπαρμένοι σε όλη την επικράτεια της αυτοκρατορίας αποτελώντας μια “υπερτοπική” ομάδα, καθώς και οι φόβοι για συμμετοχή Αλβανών στην εξέγερση και επέκταση των ταραχών στη Βουλγαρία και σε άλλες περιοχές της αυτοκρατορίας είχαν οδηγήσει τους Οθωμανούς στον σχηματισμό της πεποίθησης ότι πρόκειται για μια αναμέτρηση με θρησκευτικό και διακοινοτικό υπόβαθρο.

Η στάση του Πατριαρχείου

Πέντε χρόνια πριν την Επανάσταση του 1821, το Πατριαρχείο κατέβαλε προσπάθειες ώστε να αναχαιτίσει τις ιδέες της νεωτερικότητας, οι οποίες θα έπλαθαν την επαναστατική συνείδηση του Έλληνα. Το Πατριαρχείο είχε τον ρόλο του διαμεσολαβητή μεταξύ του χριστιανικού κόσμου και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Είχε έναν ηγετικό ρόλο στην ελληνική κοινωνία. Στην ηγεσία, στην οποία όφειλαν να υποτάσσονται οι υπόδουλοι Έλληνες, εντάσσονταν, εκτός από τον σουλτάνο, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Γρηγόριος Ε’, οι Φαναριώτες ηγεμόνες και γενικά όλοι όσοι κατείχαν επιφανείς θέσεις στην εκκλησιαστική και κοσμική ηγεσία της υπόδουλης ελληνικής κοινωνίας.

Αποθαρρυντική ήταν η στάση του Πατριάρχη Γρηγόριου Ε’, ο οποίος αφόρισε το κίνημα του Υψηλάντη στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, αλλά αργότερα εκτελέστηκε με την - αβάσιμη - αιτιολογία ότι, παρόλο που γνώριζε τις προετοιμασίες για την έκρηξη της Επανάστασης, δεν προέβη στις απαραίτητες ενέργειες. Παρά το γεγονός ότι ο σουλτάνος το 1823 απευθύνθηκε στους μητροπολίτες που παρέμεναν αφοσιωμένοι στο οθωμανικό κράτος και τους ζήτησε να συνεργαστούν με τις οθωμανικές δυνάμεις (εξ αυτών κάποιοι δέχτηκαν), η πλειοψηφία του κατώτερου κλήρου προσαρμόστηκε στα δεδομένα και υπήρξαν πρωτοπόροι στην απελευθερωτική προσπάθεια.

25 Μαρτίου 1821

Οι ηγέτες και οι διαφωνίες

Κάθε επανάσταση για να έχει θετική πορεία οφείλει να έχει μια πολιτική ηγεσία που θα αναλάβει την αποτελεσματική διεξαγωγή του πολέμου, αλλά και το κενό εξουσίας που ενδεχομένως θα προκύψει μετά την έναρξή του. Η Ελληνική Επανάσταση είχε όμως πολλούς ηγέτες, οι οποίοι διαφωνούσαν σε πολλά σημεία.

Υπήρχαν οι Έλληνες της Διασποράς, οι οποίοι μπόλιαζαν με τις ιδέες τους το επαναστατικό σθένος των Ελλήνων. Υπήρχαν οι εκπρόσωποι της Φιλικής Εταιρείας, που ήταν η ανώτατη “Αρχή” του κινήματος, όσο και οι κατά τόπους ισχυροί πρόκριτοι, οπλαρχηγοί και καπετάνιοι, που ήταν και οι παραδοσιακές ηγετικές ομάδες των Ελλήνων. Αμέσως μετά την έναρξη των πρώτων κατά τόπους μαχών, συγκροτήθηκε στην Καλαμάτα η “Μεσσηνιακή Γερουσία” (ή Σύγκλητος ή Βουλή), με επικεφαλής τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, και λίγες ημέρες αργότερα στην Πάτρα το “Αχαϊκό Διευθυντήριο” με ηγέτη τον Μητροπολίτη Παλαιών Πατρών Γερμανό.

Στις 25 Μαρτίου του 1821, η “Μεσσηνιακή Γερουσία” κηρύσσει την Επανάσταση μέσα από ένα άκρως ενδιαφέρον κείμενο, όπου ανακοινώνεται η επίσημη έναρξή της στην ευρωπαϊκή κοινή γνώμη. Ο δρόμος για την πολιτική ανεξαρτησία είχε μόλις ξεκινήσει...

neakriti.gr


Συντάκτης: Newsroom CretePlus.gr


Αν θέλεις το πρόβλημα σου να ακουστεί, αν τα "στραβά και τα ανάποδα" που βλέπεις γύρω σου σε κάνουν να δυσανασχετείς, τότε...

Γίνε εσύ ο ρεπορτερ του CretePlus.gr.

Αν βρίσκεσαι στο δρόμο αποθήκευσε τους αριθμούς μας και στείλε μας τη φωτογραφία, το βίντεο ή το μήνυμα σου και δες το να ανεβαίνει άμεσα με εμάς αιχμή για την επίλυση του.

reporter@creteplus.gr 6932255686.

Δες το άρθρο σου στα "δικά σας ρεπορτάζ"



Ειδήσεις Ελλάδα

Βίντεο σοκ: Μαθητής εκτός εαυτού βρίζει χυδαία την καθηγήτρια…

Άμεση αντίδραση της Νίκης Κεραμέως: «Αδιανόητη συμπεριφορά»

Κοροναϊός: Πρώτο ύποπτο κρούσμα στην Ελλάδα - Αρνητικό…

"Κόκκινος" συναγερμός στο αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος

Φάρμακα: Πόσα και ποια είναι σε έλλειψη

Σύμφωνα με τον Εοφ πρόκειται για 27 φαρμακευτικά προϊόντα

Στην μάχη κατά του καρκίνου το ΙΤΕ

«Κλειδί» η χρήση εξαιρετικά ισχυρής ακτινοβολίας φωτός

Γρίπη: Νεκρό 4χρονο παιδί από τον ιό

Ένα 2χρονο κοριτσάκι στην εντατική

Γρίπη: Οδηγίες για τους μαθητές & εκπαιδευτικούς - Τι πρέπει…

Τα μέτρα κατά της διασποράς της γρίπης στα σχολεία

Πέραμα: Αυτός είναι ο επίδοξος βιαστής που επιτέθηκε σε…

Το περιστατικό είχε γίνει ημέρα Σάββατο όταν το κορίτσι είχε επιβιβαστεί στο λεωφορείο που οδηγούσε ο πατέρας της και επέστρεφε σπίτι του

Από δαγκώματα σκύλου ο θάνατος της γυναίκας στο Πήλιο -…

Η οικογένεια πιστεύει πως ο σκύλος προσπάθησε να τη σώσει

Εντοπίστηκε κατσαρίδα μέσα σε ψωμάκι, σε Δημοτικό Σχολείο…

Οργή σε δημοτικό σχολείο στα Άνω Λιόσια!

Κραυγή αγωνίας κρατούμενου φυλακών της Νιγρίτας: «Έβγαλα…

Οι φωτογραφίες του κρατούμενου των φυλακών Νιγρίτας σοκάρουν

Πυροβολισμοί σε ταβέρνα στη Βάρη - Δύο νεκροί και μία τραυματίας

Μακελειό σε ταβέρνα στην Βάρη - Δύο νεκροί και μία τραυματίας έπειτα από πυροβολισμούς

Bόλος: Γυναίκα κατασπαράχθηκε από τον σκύλο της

Όταν την είδε πεσμένη στην κουζίνα… τη δάγκωσε παντού

Θρίλερ με την εξαφάνιση του 20χρονου Νικόλα

Ο θαυμασμός του για τους Βίκινγκς τον οδήγησε σε λάθος μονοπάτια

Θεσσαλονίκη: Αυτοκτόνησε καθηγητής του ΑΠΘ έξω από το γραφείο…

Αναστάτωση στο ΑΠΘ - Σύμφωνα με πληροφορίες ο καθηγητής αντιμετώπιζε ψυχολογικά προβλήματα μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο που υπέστη

50 πατίνια «ψάρεψαν» στο Θερμαϊκό

Δύτες θα βουτήξουν για να βγάλουν τα υπόλοιπα

Κοινωνικό Μέρισμα: Στον «αέρα» 40.000 δικαιούχοι - Δεν πήραν…

Αγωνία για τους δικαιούχους που έμειναν απλήρωτοι

Τραγωδία στον Πειραιά: 3χρονος κάηκε ζωντανός, μετά από…

Το παιδί ανασύρθηκε νεκρό από το φλεγόμενο κτίριο

Σοκάρει η 24χρονη που πέταξε το βρέφος στα σκουπίδια: «Αρχικά,…

Η νεαρή μητέρα κρίθηκε προφυλακιστέα

Φρικτό έγκλημα στα Πετράλωνα: Σκότωσε το νονό του - Ψάχνουν…

Στο σπίτι βρέθηκε ένα μαχαίρι με αίμα

Aποδείξεις: Τι αλλάζει το 2020;

Αλλαγές στις ηλεκτρονικές αποδείξεις, με εμφάνιση του νέου ορίου δαπάνης

Πήλιο: Αλεπού δάγκωσε 5χρονη - Στο νοσοκομείο το παιδί

Όταν το κοριτσάκι επιχείρησε να βγει από το αυτοκίνητο της οικογένειας

Επίδομα γέννας: Με ποιο τρόπο θα χορηγούνται τα 2.000 ευρώ…

Το επίδομα καταβάλλεται στον διαμένοντα νόμιμα και μόνιμα στην Ελλάδα ασκούντα την επιμέλεια του παιδιού

Δίπλωμα Οδήγησης: Στο... τιμόνι από τα 17 - Οι όροι της «συνοδευόμενης…

Μειώνεται το όριο ηλικίας για την απόκτηση διπλώματος οδήγησης

Τι πληρώνουμε σε ΕΝΦΙΑ - Το κέρδος της Κρήτης από τη νέα…

Αντικειμενικές αξίες και ο στόχος της κυβέρνησης

Γρίπη: Πρώτο θύμα για τη φετινή χρονιά ένας 60χρονος

Ο άτυχος άντρας ήταν ανεμβολίαστος

Τέλη κυκλοφορίας: Τα δικαιολογητικά για την κατάθεση πινακίδων

31 Δεκεμβρίου λήγει η προθεσμία για την πληρωμή των τελών κυκλοφορίας και την κατάθεση πινακίδων

Καλό ταξίδι γιατρέ και ένα μεγάλο ευχαριστώ κύριε Γιάννη

Η είδηση του θανάτου του χτύπησε σαν γροθιά στο στομάχι όλους όσοι είχαν την τύχη να γνωρίσουν τον αγαπητό αυτό άνθρωπο.

Κοινωνικό Μέρισμα: Αυτός είναι ο αριθμός για να μάθετε…

Σε λειτουργία ο τηλεφωνικός αριθμός

Καλαμάτα: Συνελήφθη η μητέρα που πέταξε βρέφος στα σκουπίδια…

Συνελήφθη όταν ετοίμαζε τα πράγματά της για να φύγει στο εξωτερικό

Σχολεία: Ποιοι εκπαιδευτικοί θα κάνουν διακοπές νωρίτερα;

Η περίοδος των γιορτών που θα μείνουν κλειστά τα σχολεία

Χριστουγεννιάτικο τραπέζι 2019: Ποιες είναι οι τιμές; - Τα…

Το φετινό θα είναι το φθηνότερο τραπέζι, για τα νοικοκυριά, τα τελευταία 5 χρόνια

Aυξήσεις μισθών: Οι αμοιβές σε εστιατόρια, μπαρ και για…

Από 684 έως 1.400 ευρώ οι νέοι μισθοί μετά την υπογραφή της κλαδικής σύμβασης

Απαγωγή στο Τόγκο: Ελεύθερος ο 20χρονος ναυτικός - Δεν άντεξε…

Ελεύθερος αφέθηκε ο 20χρονος Έλληνας ναυτικός που είχε απαχθεί από πειρατές στο Τόγκο. Μαζί του απελευθερώθηκαν άλλοι δυο συνάδελφοί του

Δώρο Χριστουγέννων: Πότε καταβάλλεται

Συμβουλές προς μισθωτούς πλήρους και μερικής απασχόλησης

Δώρο Χριστουγέννων: Πώς θα το υπολογίσετε ηλεκτρονικά

Συμβουλές προς μισθωτούς πλήρους και μερικής απασχόλησης

Airbnb: Νέοι κανόνες - Τι απαγορεύεται; Ποιες οι ποινές;

Νέοι κανόνες και απαγορεύσεις από το 2020

Τι αλλάζει για τα «μπλοκάκια»

Κατάργηση ασφαλιστικών εισφορών και άλλες ρυθμίσεις

Κοινωνικό μέρισμα: 700 ευρώ σε 250.000 νοικοκυριά

Ποιοι είναι οι δικαιούχοι -Όλα όσα θα ισχύσουν στη διανομή του

Επίδομα παιδιού: Πότε καταβάλλεται;

Η ημερομηνία καταβολή των επιδομάτων

Κυριάκος Μητσοτάκης: 200.000 νοικοκυριά θα λάβουν κοινωνικό…

Ποιοι είναι οι δικαιούχοι σύμφωνα με τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού

Θρήνος στην κηδεία της άτυχης λεχώνας - Τραγική φιγούρα…

Ξέσπασαν οι συγγενείς της άτυχης 29χρονης Άννας

Ψυχρό μέτωπο από την Αρκτική θα ρίξει τη θερμοκρασία μέχρι…

Χειμωνιάτικος καιρός από την Κυριακή

Νεκρό παιδί από διφθερίτιδα

Η ασθένεια είχε εξαφανιστεί από το «χάρτη»

«Γηρυόνης»: Νεκρός βρέθηκε ο δεύτερος αγνοούμενος στο…

"Αυλαία" στην έρευνα των αρχών με τον πλέον τραγικό τρόπο

Προσφυγικό - «Κανένα Παιδί Μόνο»: Το σχέδιο για τα ασυνόδευτα…

Το σχέδιο της κυβέρνησης για τα ασυνόδευτα παιδιά

Κοινωνικό Μέρισμα: Σε ποιους θα δοθεί - Νέα στοιχεία για…

Στόχος να βοηθηθούν οι οικονομικά ασθενέστεροι

Νέες ταυτότητες: Θα αντιγράψουν τις «super ταυτότητες» της…

Μάλιστα, θα υπάρχει ένας αριθμός (το υπερ-τσιπ), που θα χρησιμοποιείται σε όλα

Black Friday: «Επίσημη» ημέρα κοπάνας για έναν στους τρεις μαθητές…

Έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Όλες οι ειδήσεις σήμερα

Ροή Ειδήσεων








Social


Όλες οι ειδήσεις σήμερα
Εγγραφείτε δωρεάν στο Newsletter του Creteplus.gr και διαβάστε τις 10 σημαντικότερες ειδήσεις της εβδομάδας.
Δεν έχετε συμπληρώσει το email σας ή το email που δηλώσατε δεν είναι έγκυρο.