Εγγραφείτε δωρεάν στο Newsletter του Creteplus.gr και διαβάστε τις 10 σημαντικότερες ειδήσεις της εβδομάδας.
Δεν έχετε συμπληρώσει το email σας ή το email που δηλώσατε δεν είναι έγκυρο.


Ειδήσεις από την Κρήτη και το Ηράκλειο από το Crete Plus



Το... μεγάλο "Κρητικό" δίλημμα: Ρακή ή Τσικουδιά;

Το... μεγάλο \"Κρητικό\" δίλημμα: Ρακή ή Τσικουδιά;

Κρήτη | 16/10/2013 - 21:52
Το... μεγάλο \"Κρητικό\" δίλημμα: Ρακή ή Τσικουδιά;

Το 1989 ψηφίστηκε ο με αρ. 1576/89 κανονισμός της ΕΟΚ για τα οινοπνευματώδη ποτά στον οποίο οι Τούρκοι κατοχύρωσαν το όνομα «raki» και οι Έλληνες τα ονόματα ‘τσίπουρο Τυρνάβου, τσίπουρο Μακεδονίας, τσίπουρο Θεσσαλίας και τσικουδιά Κρήτης. Συνεπώς από το 1989 η ρακή στην Ελλάδα λέγεται πια επίσημα τσικουδιά, αν και η ονομασία ρακή είναι ελληνική λέξη.

Του ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΥ (ΜΑΚΗ) ΚΡΑΣΑΝΑΚΗ
(Προέδρου Κρητων Α. Παρασκευής Αττικής, Δ/ντη Υπ. Πολιτισμού)

Β.  Η ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΡΑΚΗ Ή ΤΣΙΚΟΥΔΙΑ
Η ρακή ή τσικουδιά ονομάζεται ρακή, επειδή είναι απόσταγμα που παράγεται από στέμφυλα ή κρητικά στράφυλα από ρώγες ή αρχαία ελληνικά ραξ ή ιωνικά ρωξ  - ρώγες σταφυλιών, από το ραξ  > ρακή,  πρβ και λατινικά racemus (ιταλικά racimolo ) = o βότρυς σταφυλής, το τσαμπί, Racemite Bacchus = ο βοτρυοφόρος Βάκχος (= ο Διόνυσος) κ.α. Η ρακή λέγεται και τσικουδιά, επειδή τα στέμφυλα στην Κρήτη λέγονται και τσίκουδα. Η λέξη τσίκουδα, ενικός τσίκουδο, είναι παραλλαγή της λέξης κόκκοι  ή    κούκουδα ή κουκούτσια κ.α. Σε άλλα μέρη της Ελλάδος τα στέμφυλα ονομάζονται και τσίπουρα οπότε εκεί η ρακή λέγεται και τσίπουρο. Οι λέξεις τσαμπί > τσάμπουρα > τσίπουρο… και κόκκος > κουκούτσια >  τσικ-ουδα … = ηχοποιητικές. Η κρητική τσικουδιά ή ρακή (με η, η ρακή) είναι διαφορετικό ποτό από το τούρκικο ρακί (με ι, το ρακί), αφού αυτό είναι όπως το ούζο, δηλ. έχει γλυκάνισο και διπλή απόσταξη, ενώ η τσικουδιά όχι.

Γ. Η ΤΣΙΚΟΥΔΙΑ ΕΙΝΑΙ ΕΥΓΕΝΕΙΑ & ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
Η τσικουδιά στην Κρήτη πέραν των άλλων είναι ένδειξη φιλίας και ευγενείας, καθώς και εργαλείο κοινωνικής επικοινωνίας. Δεν υπάρχει νοικοκυριό στην Κρήτη, χωρίς ένα μπουκάλι τσικουδιά άμεσα διαθέσιμο κάθε στιγμή. Με μια τσικουδιά  οι Κρητικοί εύχονται, αλλά και υποδέχονται τους επισκέπτες τους, μ΄ αυτήν  συζητούν και χωρατεύουν στα καφενεία, μ ‘ αυτή ξεπερνούν τις λύπες τους  και μ’ αυτή λύνουν  τις διαφορές τους.
_Μωρέ κοπέλι κρητικό, ιντάχεις μες στη βράκα;
Δυο βολαράκια ζάχαρης και μια μπουκάλα ράκα!

_Μπορεί να χωριστήκαμε μα η φιλιά μας μένει
Ένα ποτήρι τσικουδιά πάντα θα σε προσμένει

_Σύντεκνε βάλε τσικουδιά κι εγώ θα πω μια μαντινάδα
να βγούμε εις την όρεξη να πάμε για καντάδα.

_Πες τη μαντινάδα, σύντεκνε, κι εγώ θενα φροντίσω
να φέρω τσικουδιά καλή, για να σ’ ευχαριστήσω.

_Γλέντα και  πίνε ,σύντεκνε, ρακή, του χρόνου ποιος το ξέρειγη θα πεθάνεις, γη θα ζεις, γη θα 'σαι σ' άλλα μέρη.

_Σήφη, κόπιασε να κεράσω μια τσικουδιά και ό,τι είπαμε νερό κι αλάτσι.

_Μανώλη, στην υγειά σου και ο θεός να μας τη μακραίνει .. τη ζωή.

Η επίσκεψη σε σπίτι Κρητικού χωρίς κέρασμα θεωρείται αγένεια ή δήλωση έχθρας και  η όλη διαδικασία του κεράσματος αποτελεί μια τελετουργία, ο σκοπός της οποίας δεν είναι ούτε να μεθύσει, ούτε να χορτάσει τους συνδαιτυμόνες, αλλά  απλά να κάνει ευχάριστη την κοινωνική συναναστροφή και συνάμα να δείξει την καλή και φιλόξενη διάθεση του οικοδεσπότη.   

_Με ένα μπουκάλι τσικουδιά και με καλή παρέα
και τ’ άσχημα τα πράγματα, μας φαίνονται ωραία!

_ Ελάτε να γλεντήσουμε και τσικουδιές να πιούμε
γιατί το  ψεύτη το ντουνιά δε θα τον ξαναδούμε.

Δ. Ο ΔΕΚΑΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΤΣΙΚΟΥΔΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ
Επειδή η αλόγιστη κατανάλωση τσικουδιάς δημιουργεί μέθη, η οποία καμιά φορά φέρνει άσχημες καταστάσεις,  υπάρχει και ο δεκάλογος, ο οποίος λέει  τα εξής, που πρέπει να έχουμε υπόψη: Η πρώτη τσικουδιά φέρνει όρεξη, η δεύτερη υγεία. Η τρίτη φέρνει τη χαρά, η τέταρτη ευτυχία. Η πέμπτη φέρνει έξαψη,  η έκτη φλυαρία. Η έβδομη φέρνει συμπλοκή ή εμετό, η όγδοη αστυνομία. Η ένατη φέρνει το δικαστή κι η δέκατη κηδεία. Ωστόσο υπάρχουν και ενστάσεις, κρίσεις και συμβουλές, όπως

Α) Του ερωτευμένου και του απογοητευμένου, που λένε:

¬_Τον άντρα δεν το ξεκάνει η τσικουδιά ακόμη αν πιει και δέκα
τουλάχιστον πιο γρήγορα … απ΄ό,τι μια γυναίκα.

_Όση ρακή και να 'χω πιει δε μέθυσα ποτέ μου
μα σα σε δω μεθώ - ζαλίζομαι, σκέψη και λογισμέ μου.

_Πίνω κρασί, δε με μεθά,  ρακί δε με ζαλίζει
ως με μεθούν τα μάθια τσης  όντε μ' αναντρανίζει

_Πίνω κρασί και δε μεθώ, ρακή και δε με πιάνει,
μα το φιλί σου το γλυκύ μπορεί να με τρελάνει
_Σαρανταδυό γραδώ τσικουδιά να πιεις να σ’ αναδράμει,
γιατί κακούργα το φιλί μου δίνεις δράμι-δράμι.

__Σαρανταδυό γραδώ τσικουδιά πίνω μα δε με πιάνει,

Εγώ στο κέφι για να ’ρθω, μια σου ματιά με φτάνει.

Β) Του κριτικού, του νέου πότη, του παραπονιάρη κλπ, που λένε:

_Χαίρεσαι με τσι τσικουδιές, βγάζεις κι ωραίους στίχους,
όμως περίσσια σα θα πιεις, θα κουτουλάς τσι τοίχους.

_Ανάθεμά τη ρακή  ίντα 'ναι αυτό που κάνει,
κι όταν την πίνω γίνεται το πάτωμα ταβάνι.

_Σαν πιεις τσικουδιά απ’ το λουλά, ζεστή απ’ το καζάνι,
μεζέ να φας πατάτα οφτή, όσο κι αν πεις τα κάνει.

_Θεέ μου να τσικουδόβρεχε το μήνα δέκα βράδια,
να γέμιζαν με τσικουδιά οι στέρνες και τα πηγάδια

Είναι ο σεβντάς σου  δυνατός σαν τη ρακή  την πρώτη
που  σε χτυπά στην κεφαλή κι ύστερα λες : «ω χαρώ τη»

Ε. Η ΤΣΙΚΟΥΔΙΑ ΕΙΝΑΙ ΑΓΝΟ ΠΟΤΟ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΟ
Η τσικουδιά , η καλή, είναι η βασίλισσα των ποτών, γιατί εκτός από απόλαυση αφενός είναι αγνή, δηλ.  δεν έχει χρωστικές ουσίες και βιομηχανικές αλκοόλες (οινόπνευμα που παράγεται από πατάτες ή ζαχαρότευτλα κ.α.)  και αφετέρου παρέχει αγχολυτικές και χαλαρωτικές ιδιότητες με συνέπεια να μας ευφραίνει την καρδιά και το πνεύμα,  να  μας απολύει  από τις βασανιστικές σκέψεις, άρα να  μας ξεκουράζει, να διεγείρει  την όρεξη,  τη χώνεψη και τη θέρμη του σώματός μας. Τσικουδιά ζεστή, μάλιστα αν είναι και ανακατεμένη με μέλι μισό -μισό και λίγο πιπεράκι ή κανέλα, βοηθά στο  να ζεσταθούμε, ενώ τσικουδιά παγωμένη για να δροσιστούμε. Και όλα αυτά αρκεί να είναι ανόθευτη , να πίνεται με μέτρο και όπως πρέπει (δηλ. με παρέα, ρέγουλα και καλό μεζέ):

_Υπάρχουνε πολλά πιοτά σ' όλη την οικουμένη
Μα η  τσικουδιά είναι βασίλισσα, δαφνοστεφανωμένη.

_Όταν πίνω τσικουδιά γίνομαι αμέσως αυτοκράτορας,
βασιλιάς, γόης, Θεός και κοσμοκράτορας.

_Να πιείτε όλοι τσικουδιά, γιατί ‘ναι βλογημένη
μόνο να πίνετε αγνή και όχι νοθευμένη

_Με μια ντομάτα, δυο ελιές, τρία παξιμαδάκια
πίνουν στην Κρήτη τσικουδιά και λεν΄ μαντιναδάκια.

_Μία –δυο τσικουδιές είν' αρκετές, για να περάσεις ωραία,
αρκεί να έχεις νόστιμα εδεσματα και όμορφη  παρέα.

_Σαν είναι η τσικουδιά καλή, ώφου καλά τα κάνει
πίκρες, καημούς και βάσανα ντελόγο τα ‘ποβγάνει.

_Με μαντινάδες και ρακές, με λύρα και λαούτα
απόψε θα γλεντήσουμε  να ξεχαστούμε απ ούλα

_Μ' ένα μπουκάλι τσικουδιά και δυο κουτιά τσιγάρα

καπνίζω, πίνω να ξεχνώ τα μαύρα μου τα χάλια

_Ο άνδρας θέλει τσικουδιά κι η κοπελιά παιγνίδια,
Μνημόνια  και τροικανός τους γράφουνε στα αρχεί….α.

(Απόσπασμα από την ομιλία του Προέδρου Κρητων Αγ. Παρασκευής Αττικής και Δ/ντη του Υπ. Πολιτισμού   κ. Αδαμ (Μάκη) Κρασανακη στη Γιορτή Τσικουδιάς που έγινε στην κεντρική Πλατεία Αγ. Παρασκευής στις 5/10/2013)  


Συντάκτης: Newsroom CretePlus.gr


Σχόλια

comments powered by Disqus
Αν θέλεις το πρόβλημα σου να ακουστεί, αν τα "στραβά και τα ανάποδα" που βλέπεις γύρω σου σε κάνουν να δυσανασχετείς, τότε...

Γίνε εσύ ο ρεπορτερ του CretePlus.gr.

Αν βρίσκεσαι στο δρόμο αποθήκευσε τους αριθμούς μας και στείλε μας τη φωτογραφία, το βίντεο ή το μήνυμα σου και δες το να ανεβαίνει άμεσα με εμάς αιχμή για την επίλυση του.

reporter@creteplus.gr 6932255686.

Δες το άρθρο σου στα "δικά σας ρεπορτάζ"



Ειδήσεις Κρήτη

Σεισμός με το «καλημέρα» στην Κρήτη

Η σεισμική δόνηση καταγράφηκε στις 5:51 το πρωί

Θλίψη και οδύνη για τον ηλικιωμένο που βρέθηκε νεκρός στο…

Τα ίχνη του είχαν χαθεί από τις 7 Απριλίου

Οι ισχυροί νοτιάδες έφεραν … δασική πυρκαγιά

Συνολικά 7 στρέμματα έγιναν στάχτη

Νοτιάδες, αφρικανική σκόνη και ζέστη σήμερα στην Κρήτη

Αναλυτική πρόγνωση του καιρού για κάθε νομό του νησιού

Μηχανοκίνητη πορεία διαμαρτυρίας από τους εκπαιδευτές…

Συνεχίζεται η επτάμηνη ομηρία του κλάδου

Πως θα πετύχουμε θέρμανση με… λιόκλαδα;

Στροφή σε λύσεις βιομάζας για τους Κρητικούς

Μεσογειακή διατροφή: Γιατί την εγκατέλειψαν οι Κρητικοί

Τροφές αυξημένες σε λιπαρά και fast food στα τραπέζια μας

Στις φλόγες τυλίχθηκε αυτοκίνητο

Κινητοποίηση στον Τσεσμέ Ρεθύμνου

Θρηνεί το Πολυτεχνείο για την 22χρονη Κωνσταντίνα που σκοτώθηκε…

Συγκλονισμένοι φοιτητές και καθηγητές από το χαμό της 22χρονης

Λάδι: Εξευτελιστικές οι τιμές φέτος, ελπίδα για τη νέα σοδειά

Η υπερπαραγωγή της Ισπανίας και η κακή ποιότητα των φετινών λαδιών, είναι ο χειρότερος συνδυασμός

Επιλέγουν την Κρήτη για τις Πασχαλινές διακοπές

Περισσότερη κίνηση στις γιορτές του Πάσχα και βελτίωση του "εσωτερικού" τουρισμού

Αντ. Καρκανάκη: Η Κρητικιά που άφησε τα πάντα για να «δοθεί»…

Η Αντιγόνη γυρίζει τον κόσμο με τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα

Βρήκαν τον κλέφτη των κοσμημάτων

Η υπόθεση κλοπής εξιχνιάστηκε μέσα σε λίγες ώρες

«Τελευταίο αντίο» για τον άτυχο ηλικιωμένο

Τον αναζητούσαν για ώρες οι συγγενείς του – Βρέθηκε νεκρός σε αγροτική περιοχή

«Η δική μου μέρα»: Ταινία με μαθητές από την Κρήτη διαγωνίζεται…

Σχολείο και μετά στα ζώα για να τα ταΐσει - Η μέρα ενός μικρού μαθητή σ' ένα χωριό της Κρήτης

Η αναζήτηση του ηλικιωμένου είχε τραγική κατάληξη!

Εντοπίστηκε νεκρός σε αγροτική τοποθεσία του Χουδετσίου

Νέα υπόθεση ασέλγειας στην Κρήτη: 75χρονος προσέγγισε ερωτικά…

Σοκάρει η υπόθεση ασέλγειας με θύμα ένα 6χρονο κοριτσάκι

Η μοιραία ανάρτηση του 27χρονου Στέλιου που σκοτώθηκε σε…

«Δεν τηνε θέλω τη ζωή ρε χωρίς εσένα...»

Επέστρεψε το πλοίο για λόγους υγείας επιβάτη

Μισή ώρα μετά τον απόπλου ένας επιβάτης εκδήλωσε πρόβλημα υγείας

«Βόμβα» τα ληγμένα φυτοφάρμακα - Η βροχή τα μεταφέρει παντού

Κίνδυνος για τη δημόσια υγεία. Στις χωματερές και στα ρυάκια καταλήγουν τα “δηλητήρια” αφού δεν υπάρχει μηχανισμός ανακύκλωσης

Συννεφιασμένος ο καιρός στην Κρήτη

Δείτε αναλυτικά την πρόγνωση του καιρού

Η «Κρήτη δίνει ζωή» και προζυμένια… κεράσματα

«Η Κρήτη δίνει ζωή»… στην παραδοσιακή Κρητική κουζίνα τα ήθη και έθιμα του τόπου και το έργο του συλλόγου

Κορεατικό κανάλι στην Κρήτη για την προώθηση του περιηγητικού…

Δημοσιογραφική αποστολή θα πραγματοποιήσει το πρώτο δεκαήμερο του Μαΐου το Κορεατικό κρατικό κανάλι KBS στη Κρήτη με την υποστήριξη της Περιφέρειας για την τουριστική…

Εθελοντικός καθαρισμός παραλιών στις Γούρνες – Κοκκίνη…

Από το δήμο Χερσονήσου και την ΚΕΔΧ

Ειδικός Φόρος Τηλεόρασης: Άρση της αδικίας στα κανάλια

Με τροπολογία στη Βουλή ο Ειδικός Φόρος Τηλεόρασης μειώνεται στο 5% για όλα τα τηλεοπτικά μέσα

«Στάχτη» έγιναν 2 αυτοκίνητα - Τεράστια η ζημιά

Στις φλόγες τυλίχτηκαν δύο επιβατηγά οχήματα στο Καστέλι

Ορατό το ενδεχόμενο βροχοπτώσεων στην Κρήτη

Αναλυτική πρόγνωση του σημερινού καιρού στο νησί

Διαχείριση Απορριμμάτων και Αποβλήτων στο Δήμο Πλατανιά

Η προστασία του περιβάλλοντος είναι δείγμα πολιτισμού

Τα κουνούπια στην Κρήτη «οργιάζουν» - Έρχεται δύσκολο καλοκαίρι

Οι έντονες βροχοπτώσεις που έπληξαν το νησί. αύξησαν τα έντομα που... θα μας φάνε

Συγκλονίζει ο Νίκος Μαχλάς με την σοβαρή περιπέτεια υγείας…

Για πρώτη φορά, ο Νίκος Μαχλάς μίλησε δημόσια για το σοβαρό πρόβλημα υγείας που αντιμετώπισε ο γιος του Γιώργος και το οποίο είχε happy end μετά από αρκετά χρόνια.

Ημερήσια δρομολόγια των Μινωικών Γραμμών ενόψει Πάσχα

Για να καλύψουν τις αυξημένες μεταφορικές ανάγκες

«Ρεκόρ» κλοπών και διαρρήξεων: 121 στο ενεργητικό του

Σχηματίστηκε δικογραφία σε βάρος 44χρονου αλλοδαπού για διακεκριμένες περιπτώσεις κλοπών

Θλίψη για την 20χρονη καπετάνισσα της ΑΝΕΚ, που έφυγε τόσο…

Θλίψη έχει σκορπίσει ο θάνατος της 20χρονης Αφροδίτης Συλλιγνάκη, δόκιμης πλοιάρχου στην ΑΝΕΚ…

50 πυρομαχικά του Β' ΠΠ εντόπισε ψαροντουφεκάς στην Κρήτη

Δεν πίστευε στα μάτια του ιδιώτης υποβρύχιος αλιέας όταν βούτηξε σε αλιευτικό καταφύγιο

Φωτιά σε καμινάδα εστιατορίου: Τους βγήκε... ξινό το τζάκι…

Η Πυροσβεστική Υπηρεσία έτρεψε για να σβήσει τις φλόγες

Ντοκιμαντέρ στα βουνά της Κρήτης από Κορεάτικο κανάλι

Η δημοσιογραφική αποστολή έρχεται αρχές Μαΐου

Αισθητά βελτιωμένος ο καιρός σε όλη τη Κρήτη

Δείτε την πρόβλεψη και για τους τέσσερις νομούς

Βέτο για το όνομα «Μεσογειακό Πανεπιστήμιο Κρήτης» που…

«Όχι» από το Π.Κ. στην ονομασία που θα πάρει με τη μετεξέλιξή του σε Ανώτατο Ίδρυμα το ΤΕΙ

Έρχονται… ξένα λάδια στην Κρήτη

Έχουν «βαλτώσει» οι τιμές του κρητικού ελαιολάδου από 2,50 έως 2,70 ευρώ το κιλό

Συνεχίζονται οι έρευνες για τον τον Πολωνό περιηγητή –…

Μεγάλη κινητοποίηση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας

Χαλάει πάλι ο καιρός – Έρχονται βροχές και καταιγίδες…

Δείτε αναλυτικά την πρόγνωση του καιρού

Χανιά: Πέταξαν την ελληνική σημαία στο χώμα και ανέβασαν…

Τι αναφέρει δημοσίευμα του defenceline.gr για το περίεργο περιστατικό

Έκρυβε στο σπίτι του το όπλο και τις σφαίρες

Στα χέρια των αρχών ένας 60χρονος

Τσουχτερά πρόστιμα για τις ταμειακές μηχανές στους κρεοπώλες…

Τεχνικές δυσκολίες και έξτρα κόστος δυσχεραίνει την αναπροσαρμογή τους, λένε οι κρεοπώλες

Η Κρήτη χάνει τις ελιές της;

Οι δύο κίνδυνοι για το κρητικό ελαιόλαδο

Όλες οι ειδήσεις σήμερα

Ροή Ειδήσεων








Social


Όλες οι ειδήσεις σήμερα
Εγγραφείτε δωρεάν στο Newsletter του Creteplus.gr και διαβάστε τις 10 σημαντικότερες ειδήσεις της εβδομάδας.
Δεν έχετε συμπληρώσει το email σας ή το email που δηλώσατε δεν είναι έγκυρο.