Εγγραφείτε δωρεάν στο Newsletter του Creteplus.gr και διαβάστε τις 10 σημαντικότερες ειδήσεις της εβδομάδας.
Δεν έχετε συμπληρώσει το email σας ή το email που δηλώσατε δεν είναι έγκυρο.


Ειδήσεις από την Κρήτη και το Ηράκλειο από το Crete Plus



Το... μεγάλο "Κρητικό" δίλημμα: Ρακή ή Τσικουδιά;

Το... μεγάλο \"Κρητικό\" δίλημμα: Ρακή ή Τσικουδιά;

Κρήτη | 16/10/2013 - 21:52
Το... μεγάλο \"Κρητικό\" δίλημμα: Ρακή ή Τσικουδιά;

Το 1989 ψηφίστηκε ο με αρ. 1576/89 κανονισμός της ΕΟΚ για τα οινοπνευματώδη ποτά στον οποίο οι Τούρκοι κατοχύρωσαν το όνομα «raki» και οι Έλληνες τα ονόματα ‘τσίπουρο Τυρνάβου, τσίπουρο Μακεδονίας, τσίπουρο Θεσσαλίας και τσικουδιά Κρήτης. Συνεπώς από το 1989 η ρακή στην Ελλάδα λέγεται πια επίσημα τσικουδιά, αν και η ονομασία ρακή είναι ελληνική λέξη.

Του ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΥ (ΜΑΚΗ) ΚΡΑΣΑΝΑΚΗ
(Προέδρου Κρητων Α. Παρασκευής Αττικής, Δ/ντη Υπ. Πολιτισμού)

Β.  Η ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΡΑΚΗ Ή ΤΣΙΚΟΥΔΙΑ
Η ρακή ή τσικουδιά ονομάζεται ρακή, επειδή είναι απόσταγμα που παράγεται από στέμφυλα ή κρητικά στράφυλα από ρώγες ή αρχαία ελληνικά ραξ ή ιωνικά ρωξ  - ρώγες σταφυλιών, από το ραξ  > ρακή,  πρβ και λατινικά racemus (ιταλικά racimolo ) = o βότρυς σταφυλής, το τσαμπί, Racemite Bacchus = ο βοτρυοφόρος Βάκχος (= ο Διόνυσος) κ.α. Η ρακή λέγεται και τσικουδιά, επειδή τα στέμφυλα στην Κρήτη λέγονται και τσίκουδα. Η λέξη τσίκουδα, ενικός τσίκουδο, είναι παραλλαγή της λέξης κόκκοι  ή    κούκουδα ή κουκούτσια κ.α. Σε άλλα μέρη της Ελλάδος τα στέμφυλα ονομάζονται και τσίπουρα οπότε εκεί η ρακή λέγεται και τσίπουρο. Οι λέξεις τσαμπί > τσάμπουρα > τσίπουρο… και κόκκος > κουκούτσια >  τσικ-ουδα … = ηχοποιητικές. Η κρητική τσικουδιά ή ρακή (με η, η ρακή) είναι διαφορετικό ποτό από το τούρκικο ρακί (με ι, το ρακί), αφού αυτό είναι όπως το ούζο, δηλ. έχει γλυκάνισο και διπλή απόσταξη, ενώ η τσικουδιά όχι.

Γ. Η ΤΣΙΚΟΥΔΙΑ ΕΙΝΑΙ ΕΥΓΕΝΕΙΑ & ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
Η τσικουδιά στην Κρήτη πέραν των άλλων είναι ένδειξη φιλίας και ευγενείας, καθώς και εργαλείο κοινωνικής επικοινωνίας. Δεν υπάρχει νοικοκυριό στην Κρήτη, χωρίς ένα μπουκάλι τσικουδιά άμεσα διαθέσιμο κάθε στιγμή. Με μια τσικουδιά  οι Κρητικοί εύχονται, αλλά και υποδέχονται τους επισκέπτες τους, μ΄ αυτήν  συζητούν και χωρατεύουν στα καφενεία, μ ‘ αυτή ξεπερνούν τις λύπες τους  και μ’ αυτή λύνουν  τις διαφορές τους.
_Μωρέ κοπέλι κρητικό, ιντάχεις μες στη βράκα;
Δυο βολαράκια ζάχαρης και μια μπουκάλα ράκα!

_Μπορεί να χωριστήκαμε μα η φιλιά μας μένει
Ένα ποτήρι τσικουδιά πάντα θα σε προσμένει

_Σύντεκνε βάλε τσικουδιά κι εγώ θα πω μια μαντινάδα
να βγούμε εις την όρεξη να πάμε για καντάδα.

_Πες τη μαντινάδα, σύντεκνε, κι εγώ θενα φροντίσω
να φέρω τσικουδιά καλή, για να σ’ ευχαριστήσω.

_Γλέντα και  πίνε ,σύντεκνε, ρακή, του χρόνου ποιος το ξέρειγη θα πεθάνεις, γη θα ζεις, γη θα 'σαι σ' άλλα μέρη.

_Σήφη, κόπιασε να κεράσω μια τσικουδιά και ό,τι είπαμε νερό κι αλάτσι.

_Μανώλη, στην υγειά σου και ο θεός να μας τη μακραίνει .. τη ζωή.

Η επίσκεψη σε σπίτι Κρητικού χωρίς κέρασμα θεωρείται αγένεια ή δήλωση έχθρας και  η όλη διαδικασία του κεράσματος αποτελεί μια τελετουργία, ο σκοπός της οποίας δεν είναι ούτε να μεθύσει, ούτε να χορτάσει τους συνδαιτυμόνες, αλλά  απλά να κάνει ευχάριστη την κοινωνική συναναστροφή και συνάμα να δείξει την καλή και φιλόξενη διάθεση του οικοδεσπότη.   

_Με ένα μπουκάλι τσικουδιά και με καλή παρέα
και τ’ άσχημα τα πράγματα, μας φαίνονται ωραία!

_ Ελάτε να γλεντήσουμε και τσικουδιές να πιούμε
γιατί το  ψεύτη το ντουνιά δε θα τον ξαναδούμε.

Δ. Ο ΔΕΚΑΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΤΣΙΚΟΥΔΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ
Επειδή η αλόγιστη κατανάλωση τσικουδιάς δημιουργεί μέθη, η οποία καμιά φορά φέρνει άσχημες καταστάσεις,  υπάρχει και ο δεκάλογος, ο οποίος λέει  τα εξής, που πρέπει να έχουμε υπόψη: Η πρώτη τσικουδιά φέρνει όρεξη, η δεύτερη υγεία. Η τρίτη φέρνει τη χαρά, η τέταρτη ευτυχία. Η πέμπτη φέρνει έξαψη,  η έκτη φλυαρία. Η έβδομη φέρνει συμπλοκή ή εμετό, η όγδοη αστυνομία. Η ένατη φέρνει το δικαστή κι η δέκατη κηδεία. Ωστόσο υπάρχουν και ενστάσεις, κρίσεις και συμβουλές, όπως

Α) Του ερωτευμένου και του απογοητευμένου, που λένε:

¬_Τον άντρα δεν το ξεκάνει η τσικουδιά ακόμη αν πιει και δέκα
τουλάχιστον πιο γρήγορα … απ΄ό,τι μια γυναίκα.

_Όση ρακή και να 'χω πιει δε μέθυσα ποτέ μου
μα σα σε δω μεθώ - ζαλίζομαι, σκέψη και λογισμέ μου.

_Πίνω κρασί, δε με μεθά,  ρακί δε με ζαλίζει
ως με μεθούν τα μάθια τσης  όντε μ' αναντρανίζει

_Πίνω κρασί και δε μεθώ, ρακή και δε με πιάνει,
μα το φιλί σου το γλυκύ μπορεί να με τρελάνει
_Σαρανταδυό γραδώ τσικουδιά να πιεις να σ’ αναδράμει,
γιατί κακούργα το φιλί μου δίνεις δράμι-δράμι.

__Σαρανταδυό γραδώ τσικουδιά πίνω μα δε με πιάνει,

Εγώ στο κέφι για να ’ρθω, μια σου ματιά με φτάνει.

Β) Του κριτικού, του νέου πότη, του παραπονιάρη κλπ, που λένε:

_Χαίρεσαι με τσι τσικουδιές, βγάζεις κι ωραίους στίχους,
όμως περίσσια σα θα πιεις, θα κουτουλάς τσι τοίχους.

_Ανάθεμά τη ρακή  ίντα 'ναι αυτό που κάνει,
κι όταν την πίνω γίνεται το πάτωμα ταβάνι.

_Σαν πιεις τσικουδιά απ’ το λουλά, ζεστή απ’ το καζάνι,
μεζέ να φας πατάτα οφτή, όσο κι αν πεις τα κάνει.

_Θεέ μου να τσικουδόβρεχε το μήνα δέκα βράδια,
να γέμιζαν με τσικουδιά οι στέρνες και τα πηγάδια

Είναι ο σεβντάς σου  δυνατός σαν τη ρακή  την πρώτη
που  σε χτυπά στην κεφαλή κι ύστερα λες : «ω χαρώ τη»

Ε. Η ΤΣΙΚΟΥΔΙΑ ΕΙΝΑΙ ΑΓΝΟ ΠΟΤΟ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΟ
Η τσικουδιά , η καλή, είναι η βασίλισσα των ποτών, γιατί εκτός από απόλαυση αφενός είναι αγνή, δηλ.  δεν έχει χρωστικές ουσίες και βιομηχανικές αλκοόλες (οινόπνευμα που παράγεται από πατάτες ή ζαχαρότευτλα κ.α.)  και αφετέρου παρέχει αγχολυτικές και χαλαρωτικές ιδιότητες με συνέπεια να μας ευφραίνει την καρδιά και το πνεύμα,  να  μας απολύει  από τις βασανιστικές σκέψεις, άρα να  μας ξεκουράζει, να διεγείρει  την όρεξη,  τη χώνεψη και τη θέρμη του σώματός μας. Τσικουδιά ζεστή, μάλιστα αν είναι και ανακατεμένη με μέλι μισό -μισό και λίγο πιπεράκι ή κανέλα, βοηθά στο  να ζεσταθούμε, ενώ τσικουδιά παγωμένη για να δροσιστούμε. Και όλα αυτά αρκεί να είναι ανόθευτη , να πίνεται με μέτρο και όπως πρέπει (δηλ. με παρέα, ρέγουλα και καλό μεζέ):

_Υπάρχουνε πολλά πιοτά σ' όλη την οικουμένη
Μα η  τσικουδιά είναι βασίλισσα, δαφνοστεφανωμένη.

_Όταν πίνω τσικουδιά γίνομαι αμέσως αυτοκράτορας,
βασιλιάς, γόης, Θεός και κοσμοκράτορας.

_Να πιείτε όλοι τσικουδιά, γιατί ‘ναι βλογημένη
μόνο να πίνετε αγνή και όχι νοθευμένη

_Με μια ντομάτα, δυο ελιές, τρία παξιμαδάκια
πίνουν στην Κρήτη τσικουδιά και λεν΄ μαντιναδάκια.

_Μία –δυο τσικουδιές είν' αρκετές, για να περάσεις ωραία,
αρκεί να έχεις νόστιμα εδεσματα και όμορφη  παρέα.

_Σαν είναι η τσικουδιά καλή, ώφου καλά τα κάνει
πίκρες, καημούς και βάσανα ντελόγο τα ‘ποβγάνει.

_Με μαντινάδες και ρακές, με λύρα και λαούτα
απόψε θα γλεντήσουμε  να ξεχαστούμε απ ούλα

_Μ' ένα μπουκάλι τσικουδιά και δυο κουτιά τσιγάρα

καπνίζω, πίνω να ξεχνώ τα μαύρα μου τα χάλια

_Ο άνδρας θέλει τσικουδιά κι η κοπελιά παιγνίδια,
Μνημόνια  και τροικανός τους γράφουνε στα αρχεί….α.

(Απόσπασμα από την ομιλία του Προέδρου Κρητων Αγ. Παρασκευής Αττικής και Δ/ντη του Υπ. Πολιτισμού   κ. Αδαμ (Μάκη) Κρασανακη στη Γιορτή Τσικουδιάς που έγινε στην κεντρική Πλατεία Αγ. Παρασκευής στις 5/10/2013)  


Συντάκτης: Newsroom CretePlus.gr


Σχόλια

comments powered by Disqus
Αν θέλεις το πρόβλημα σου να ακουστεί, αν τα "στραβά και τα ανάποδα" που βλέπεις γύρω σου σε κάνουν να δυσανασχετείς, τότε...

Γίνε εσύ ο ρεπορτερ του CretePlus.gr.

Αν βρίσκεσαι στο δρόμο αποθήκευσε τους αριθμούς μας και στείλε μας τη φωτογραφία, το βίντεο ή το μήνυμα σου και δες το να ανεβαίνει άμεσα με εμάς αιχμή για την επίλυση του.

reporter@creteplus.gr 6932255686.

Δες το άρθρο σου στα "δικά σας ρεπορτάζ"



Ειδήσεις Κρήτη

Βαριά τραυματίας μοτοσυκλετιστής μετά από τροχαίο - Γλίτωσε…

Δίνει μάχη ο 28χρονος μετά το τροχαίο στο Ακρωτήρι Χανίων

Ναυαγοσώστης έσωσε ηλικιωμένο από βέβαιο θάνατο

Σωτήρια επέμβαση στην Αγία Μαρίνα

Βαθιά η οδύνη για την αδικοχαμένη Αντωνέλλα

“Έσβησε” στον ύπνο της – Φορτισμένο το "τελευταίο αντίο" στην 39χρονη

Καταγραφή του πληθυσμού των λαγοκέφαλων χρονικά και χωρικά

πρόσκληση από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

Μιχαηλίδου: Θα φιλοξενηθούν προσφυγόπουλα στην Κρήτη

Τι ανέφερε κατά τη συνάντησή της με τον δήμαρχο Χανίων

Ο καιρός στην Κρήτη: Προσοχή εφιστά το Λιμεναρχείο λόγω…

Έως και 7 μποφόρ τοπικά στο Αιγαίο

Χαλάει ο καιρός σήμερα στην Κρήτη

Αναλυτικά η πρόγνωση του καιρού

Φόνος βιολόγου: Μετά την ανατροπή «σπάει» τη σιωπή του…

Δε βρέθηκε γενετικό υλικό του 27χρονου στην άτυχη μικροβιολόγο - Τι έδειξαν οι εργαστηριακές εξετάσεις

Ρακή: Πολιτική λύση στο... «βράσιμο» της

Έπιασε τόπο η προσπάθεια των καζανάρηδων στα συναρμόδια υπουργεία

Αλέξανδρος Σταυρακάκης: Ο Κρητικός που κατέκτησε την παγκόσμια…

Όλα όσα ανέφερε στην εκπομπή «ΚΡΗΤΗ ΣΗΜΕΡΑ» και στον δημοσιογράφο Λευτέρη Κουμαντάκη

Άνοδος θερμοκρασίας και πιθανότητα σκόνης

Αναλυτικά η πρόγνωση του καιρού

Δολοφονία Σούζαν Ίτον: Μεγάλη ανατροπή - Δεν βρέθηκε DNA…

Αναλυτικά τι έδειξαν οι εργαστηριακές εξετάσεις

Στα Χανιά ο πρέσβης της Σλοβακίας στην Ελλάδα

Οι προοπτικές συνεργασίας στον τουρισμό και την εργασία στο επίκεντρο της συνάντησης με τον Ν. Καλογερή

Ο Μαστογράφος στα… Εργατικά Κέντρα της Κρήτης

Ο Οκτώβριος είναι αφιερωμένος στη πρόληψη του καρκίνου του μαστού

Creta Farms: Κραυγή αγωνίας από τους εργαζομένους

«Πυρά» τόσο κατά των δύο βασικών μετόχων όσο και κατά των τραπεζών

Σταφίδα χωρίς ποτάσα… Φυσική αποξήρανση στο 100%

Μια νέα ποσότητα σταφυλιών από τη βιολογική παραγωγή του κ. Ιερωνυμάκη έχει τοποθετηθεί ξανά στα ειδικά τελάρα μες στη μονάδα, χωρίς ποτάσα

Καιρός: Που έπεσε μπόλικο νερό - Τα μεγαλύτερα ποσοστά βροχής…

Οι περιοχές του νησιού μας οι οποίες και δέχτηκαν αρκετή βροχή

Ντεραπάρισε φορτηγό με φιάλες υγραερίου - Δείτε φωτογραφίες

Στο σημείο η πυροσβεστική που απεγκλώβισε τον οδηγό

Σε πνευμονικό οίδημα οφείλεται ο θάνατος του 44χρονου

Εντοπίστηκε νεκρός μέσα στο αυτοκίνητό του

Τον βρήκαν νεκρό μέσα στο αυτοκίνητό του

Τα αίτια και οι συνθήκες του θανάτου του θα αποσαφηνιστούν με τη διενέργεια της νεκροψίας - νεκροτομής

Πατέρας κατηγορείται ότι ασελγούσε στο 4χρονο αγοράκι…

Η υπόθεση εκδικάζεται στο Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Ηρακλείου

Airbnb: Διακοπές σε... σπηλιές λεπρών με τζακούζι!

Διαθέτουν τις σπηλιές της Χρυσοπηγής για εναλλακτικές διακοπές

Παρέμβαση για τους εργαζόμενους που επλήγησαν από την…

“Τα μέτρα της κυβέρνησης παραμένουν εξαγγελίες” αναφέρει ο Σ. Βαρδάκης

Εξωσωματικό λιθοτρίπτη απέκτησε το Γενικό Νοσοκομείο…

Το πλήρες σύστημα κοστίζει 480 χιλιάδες ευρώ – Επιτρέπει το σπάσιμο των πετρών χωρίς χειρουργείο και αναισθησία

Τον απόλυτο τρόμο έζησαν τρία αδέλφια

Άνδρας σε έξαλλη κατάσταση πυροβολούσε κατά του σπιτιού τους

Κακοποίηση Ζώων: Πιο αυστηρές κυρώσεις

22 βουλευτές - μεταξύ αυτών 3 Κρητικοί - ζητούν αλλαγή του νομικού πλαισίου

Thomas Cook: Επαναπατρίζονται και οι τελευταίοι Βρετανοί τουρίστες

Πότε ολοκληρώθηκε ο επαναπατρισμός από την Κρήτη

Τουρίστρια ζαλίστηκε την ώρα που κατέβαινε στα Μάταλα

Κινητοποιήθηκε η πυροσβεστική

Έρχεται κακοκαιρία με βροχές, καταιγίδες και χαλάζι - Πώς…

Καλλιάνος: Ισχυρές βροχές και καταιγίδες και στην Αττική

Οι νοτιάδες προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στις ελιές

Τα «νοτικά» χωράφια επηρεάστηκαν σε όλο το νομό Ηρακλείου

Υπόθεση Καλαντζάκη: Τι έδειξε το DNA για το 6χρονο παιδί

Εξελίξεις στην υπόθεση Καλαντζάκη - Σε ποιον ανήκει το 6χρονο αγόρι

Η … αδέσποτη σφαίρα θα μπορούσε να έχει προκαλέσει τραγωδία

Το τελευταίο περιστατικό σημειώθηκε χθες στον Αλικιανό

Καρέ – καρέ η διάσωση τουρίστριας από βέβαιο πνιγμό

Η ναυαγοσώστρια με τζετ σκι την έσωσε

Πάνω από 10 εκ. ευρώ στην Κρήτη για την ανάδειξη αρχαιολογικών…

Σύσκεψη στην Περιφέρεια παρουσία Λίνας Μενδώνη

Παρά τις αντίξοες συνθήκες οι φλόγες περιορίστηκαν άμεσα

Πυρκαγιά τα ξημερώματα κινητοποίησε την Πυροσβεστική

Διήμερη επίσκεψη στην Κρήτη για τη Λίνα Μενδώνη

Επαφές με τους φορείς σε Ηράκλειο και Χανιά για την υπουργό Πολιτισμού

Ημιμαραθώνιος Κρήτης, η μεγάλη γιορτή του αθλητισμού επιστρέφει…

Περισσότεροι από 4000 αθλητές από 41 χώρες θα σταθούν στην εκκίνηση στο Αρκαλοχώρι

Δίκη για το φόνο Δουρουντάκη: Ένα από τα διαμελισμένα μέλη…

Συνεχίζεται η δίκη με καταθέσεις μαρτύρων στο Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Ρεθύμνου

Ο καιρός στην Κρήτη: Μικροπροβλήματα από τους ισχυρούς…

Μέχρι και 8 Μποφόρ οι άνεμοι στην Κρήτη

Πρώην αστυνομικός έβαλε τέλος στη ζωή του

Κλήθηκε άμεσα το ΕΚΑΒ, ωστόσο ήταν ήδη πολύ αργά

Κεγκέρογλου: «Αποζημιώσεις για τις καλλιέργειες που καταστράφηκαν…

Ζητά άμεσες ενέργειες για να αποφευχθούν ζημιές στο μέλλον

Όλες οι ειδήσεις σήμερα

Ροή Ειδήσεων








Social


Όλες οι ειδήσεις σήμερα
Εγγραφείτε δωρεάν στο Newsletter του Creteplus.gr και διαβάστε τις 10 σημαντικότερες ειδήσεις της εβδομάδας.
Δεν έχετε συμπληρώσει το email σας ή το email που δηλώσατε δεν είναι έγκυρο.