Εγγραφείτε δωρεάν στο Newsletter του Creteplus.gr και διαβάστε τις 10 σημαντικότερες ειδήσεις της εβδομάδας.
Δεν έχετε συμπληρώσει το email σας ή το email που δηλώσατε δεν είναι έγκυρο.


Ειδήσεις από την Κρήτη και το Ηράκλειο από το Crete Plus



Το... μεγάλο "Κρητικό" δίλημμα: Ρακή ή Τσικουδιά;

Το... μεγάλο \"Κρητικό\" δίλημμα: Ρακή ή Τσικουδιά;

Κρήτη | 16/10/2013 - 21:52
Το... μεγάλο \"Κρητικό\" δίλημμα: Ρακή ή Τσικουδιά;

Το 1989 ψηφίστηκε ο με αρ. 1576/89 κανονισμός της ΕΟΚ για τα οινοπνευματώδη ποτά στον οποίο οι Τούρκοι κατοχύρωσαν το όνομα «raki» και οι Έλληνες τα ονόματα ‘τσίπουρο Τυρνάβου, τσίπουρο Μακεδονίας, τσίπουρο Θεσσαλίας και τσικουδιά Κρήτης. Συνεπώς από το 1989 η ρακή στην Ελλάδα λέγεται πια επίσημα τσικουδιά, αν και η ονομασία ρακή είναι ελληνική λέξη.

Του ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΥ (ΜΑΚΗ) ΚΡΑΣΑΝΑΚΗ
(Προέδρου Κρητων Α. Παρασκευής Αττικής, Δ/ντη Υπ. Πολιτισμού)

Β.  Η ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΡΑΚΗ Ή ΤΣΙΚΟΥΔΙΑ
Η ρακή ή τσικουδιά ονομάζεται ρακή, επειδή είναι απόσταγμα που παράγεται από στέμφυλα ή κρητικά στράφυλα από ρώγες ή αρχαία ελληνικά ραξ ή ιωνικά ρωξ  - ρώγες σταφυλιών, από το ραξ  > ρακή,  πρβ και λατινικά racemus (ιταλικά racimolo ) = o βότρυς σταφυλής, το τσαμπί, Racemite Bacchus = ο βοτρυοφόρος Βάκχος (= ο Διόνυσος) κ.α. Η ρακή λέγεται και τσικουδιά, επειδή τα στέμφυλα στην Κρήτη λέγονται και τσίκουδα. Η λέξη τσίκουδα, ενικός τσίκουδο, είναι παραλλαγή της λέξης κόκκοι  ή    κούκουδα ή κουκούτσια κ.α. Σε άλλα μέρη της Ελλάδος τα στέμφυλα ονομάζονται και τσίπουρα οπότε εκεί η ρακή λέγεται και τσίπουρο. Οι λέξεις τσαμπί > τσάμπουρα > τσίπουρο… και κόκκος > κουκούτσια >  τσικ-ουδα … = ηχοποιητικές. Η κρητική τσικουδιά ή ρακή (με η, η ρακή) είναι διαφορετικό ποτό από το τούρκικο ρακί (με ι, το ρακί), αφού αυτό είναι όπως το ούζο, δηλ. έχει γλυκάνισο και διπλή απόσταξη, ενώ η τσικουδιά όχι.

Γ. Η ΤΣΙΚΟΥΔΙΑ ΕΙΝΑΙ ΕΥΓΕΝΕΙΑ & ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
Η τσικουδιά στην Κρήτη πέραν των άλλων είναι ένδειξη φιλίας και ευγενείας, καθώς και εργαλείο κοινωνικής επικοινωνίας. Δεν υπάρχει νοικοκυριό στην Κρήτη, χωρίς ένα μπουκάλι τσικουδιά άμεσα διαθέσιμο κάθε στιγμή. Με μια τσικουδιά  οι Κρητικοί εύχονται, αλλά και υποδέχονται τους επισκέπτες τους, μ΄ αυτήν  συζητούν και χωρατεύουν στα καφενεία, μ ‘ αυτή ξεπερνούν τις λύπες τους  και μ’ αυτή λύνουν  τις διαφορές τους.
_Μωρέ κοπέλι κρητικό, ιντάχεις μες στη βράκα;
Δυο βολαράκια ζάχαρης και μια μπουκάλα ράκα!

_Μπορεί να χωριστήκαμε μα η φιλιά μας μένει
Ένα ποτήρι τσικουδιά πάντα θα σε προσμένει

_Σύντεκνε βάλε τσικουδιά κι εγώ θα πω μια μαντινάδα
να βγούμε εις την όρεξη να πάμε για καντάδα.

_Πες τη μαντινάδα, σύντεκνε, κι εγώ θενα φροντίσω
να φέρω τσικουδιά καλή, για να σ’ ευχαριστήσω.

_Γλέντα και  πίνε ,σύντεκνε, ρακή, του χρόνου ποιος το ξέρειγη θα πεθάνεις, γη θα ζεις, γη θα 'σαι σ' άλλα μέρη.

_Σήφη, κόπιασε να κεράσω μια τσικουδιά και ό,τι είπαμε νερό κι αλάτσι.

_Μανώλη, στην υγειά σου και ο θεός να μας τη μακραίνει .. τη ζωή.

Η επίσκεψη σε σπίτι Κρητικού χωρίς κέρασμα θεωρείται αγένεια ή δήλωση έχθρας και  η όλη διαδικασία του κεράσματος αποτελεί μια τελετουργία, ο σκοπός της οποίας δεν είναι ούτε να μεθύσει, ούτε να χορτάσει τους συνδαιτυμόνες, αλλά  απλά να κάνει ευχάριστη την κοινωνική συναναστροφή και συνάμα να δείξει την καλή και φιλόξενη διάθεση του οικοδεσπότη.   

_Με ένα μπουκάλι τσικουδιά και με καλή παρέα
και τ’ άσχημα τα πράγματα, μας φαίνονται ωραία!

_ Ελάτε να γλεντήσουμε και τσικουδιές να πιούμε
γιατί το  ψεύτη το ντουνιά δε θα τον ξαναδούμε.

Δ. Ο ΔΕΚΑΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΤΣΙΚΟΥΔΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ
Επειδή η αλόγιστη κατανάλωση τσικουδιάς δημιουργεί μέθη, η οποία καμιά φορά φέρνει άσχημες καταστάσεις,  υπάρχει και ο δεκάλογος, ο οποίος λέει  τα εξής, που πρέπει να έχουμε υπόψη: Η πρώτη τσικουδιά φέρνει όρεξη, η δεύτερη υγεία. Η τρίτη φέρνει τη χαρά, η τέταρτη ευτυχία. Η πέμπτη φέρνει έξαψη,  η έκτη φλυαρία. Η έβδομη φέρνει συμπλοκή ή εμετό, η όγδοη αστυνομία. Η ένατη φέρνει το δικαστή κι η δέκατη κηδεία. Ωστόσο υπάρχουν και ενστάσεις, κρίσεις και συμβουλές, όπως

Α) Του ερωτευμένου και του απογοητευμένου, που λένε:

¬_Τον άντρα δεν το ξεκάνει η τσικουδιά ακόμη αν πιει και δέκα
τουλάχιστον πιο γρήγορα … απ΄ό,τι μια γυναίκα.

_Όση ρακή και να 'χω πιει δε μέθυσα ποτέ μου
μα σα σε δω μεθώ - ζαλίζομαι, σκέψη και λογισμέ μου.

_Πίνω κρασί, δε με μεθά,  ρακί δε με ζαλίζει
ως με μεθούν τα μάθια τσης  όντε μ' αναντρανίζει

_Πίνω κρασί και δε μεθώ, ρακή και δε με πιάνει,
μα το φιλί σου το γλυκύ μπορεί να με τρελάνει
_Σαρανταδυό γραδώ τσικουδιά να πιεις να σ’ αναδράμει,
γιατί κακούργα το φιλί μου δίνεις δράμι-δράμι.

__Σαρανταδυό γραδώ τσικουδιά πίνω μα δε με πιάνει,

Εγώ στο κέφι για να ’ρθω, μια σου ματιά με φτάνει.

Β) Του κριτικού, του νέου πότη, του παραπονιάρη κλπ, που λένε:

_Χαίρεσαι με τσι τσικουδιές, βγάζεις κι ωραίους στίχους,
όμως περίσσια σα θα πιεις, θα κουτουλάς τσι τοίχους.

_Ανάθεμά τη ρακή  ίντα 'ναι αυτό που κάνει,
κι όταν την πίνω γίνεται το πάτωμα ταβάνι.

_Σαν πιεις τσικουδιά απ’ το λουλά, ζεστή απ’ το καζάνι,
μεζέ να φας πατάτα οφτή, όσο κι αν πεις τα κάνει.

_Θεέ μου να τσικουδόβρεχε το μήνα δέκα βράδια,
να γέμιζαν με τσικουδιά οι στέρνες και τα πηγάδια

Είναι ο σεβντάς σου  δυνατός σαν τη ρακή  την πρώτη
που  σε χτυπά στην κεφαλή κι ύστερα λες : «ω χαρώ τη»

Ε. Η ΤΣΙΚΟΥΔΙΑ ΕΙΝΑΙ ΑΓΝΟ ΠΟΤΟ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΟ
Η τσικουδιά , η καλή, είναι η βασίλισσα των ποτών, γιατί εκτός από απόλαυση αφενός είναι αγνή, δηλ.  δεν έχει χρωστικές ουσίες και βιομηχανικές αλκοόλες (οινόπνευμα που παράγεται από πατάτες ή ζαχαρότευτλα κ.α.)  και αφετέρου παρέχει αγχολυτικές και χαλαρωτικές ιδιότητες με συνέπεια να μας ευφραίνει την καρδιά και το πνεύμα,  να  μας απολύει  από τις βασανιστικές σκέψεις, άρα να  μας ξεκουράζει, να διεγείρει  την όρεξη,  τη χώνεψη και τη θέρμη του σώματός μας. Τσικουδιά ζεστή, μάλιστα αν είναι και ανακατεμένη με μέλι μισό -μισό και λίγο πιπεράκι ή κανέλα, βοηθά στο  να ζεσταθούμε, ενώ τσικουδιά παγωμένη για να δροσιστούμε. Και όλα αυτά αρκεί να είναι ανόθευτη , να πίνεται με μέτρο και όπως πρέπει (δηλ. με παρέα, ρέγουλα και καλό μεζέ):

_Υπάρχουνε πολλά πιοτά σ' όλη την οικουμένη
Μα η  τσικουδιά είναι βασίλισσα, δαφνοστεφανωμένη.

_Όταν πίνω τσικουδιά γίνομαι αμέσως αυτοκράτορας,
βασιλιάς, γόης, Θεός και κοσμοκράτορας.

_Να πιείτε όλοι τσικουδιά, γιατί ‘ναι βλογημένη
μόνο να πίνετε αγνή και όχι νοθευμένη

_Με μια ντομάτα, δυο ελιές, τρία παξιμαδάκια
πίνουν στην Κρήτη τσικουδιά και λεν΄ μαντιναδάκια.

_Μία –δυο τσικουδιές είν' αρκετές, για να περάσεις ωραία,
αρκεί να έχεις νόστιμα εδεσματα και όμορφη  παρέα.

_Σαν είναι η τσικουδιά καλή, ώφου καλά τα κάνει
πίκρες, καημούς και βάσανα ντελόγο τα ‘ποβγάνει.

_Με μαντινάδες και ρακές, με λύρα και λαούτα
απόψε θα γλεντήσουμε  να ξεχαστούμε απ ούλα

_Μ' ένα μπουκάλι τσικουδιά και δυο κουτιά τσιγάρα

καπνίζω, πίνω να ξεχνώ τα μαύρα μου τα χάλια

_Ο άνδρας θέλει τσικουδιά κι η κοπελιά παιγνίδια,
Μνημόνια  και τροικανός τους γράφουνε στα αρχεί….α.

(Απόσπασμα από την ομιλία του Προέδρου Κρητων Αγ. Παρασκευής Αττικής και Δ/ντη του Υπ. Πολιτισμού   κ. Αδαμ (Μάκη) Κρασανακη στη Γιορτή Τσικουδιάς που έγινε στην κεντρική Πλατεία Αγ. Παρασκευής στις 5/10/2013)  


Συντάκτης: Newsroom CretePlus.gr


Σχόλια

comments powered by Disqus
Αν θέλεις το πρόβλημα σου να ακουστεί, αν τα "στραβά και τα ανάποδα" που βλέπεις γύρω σου σε κάνουν να δυσανασχετείς, τότε...

Γίνε εσύ ο ρεπορτερ του CretePlus.gr.

Αν βρίσκεσαι στο δρόμο αποθήκευσε τους αριθμούς μας και στείλε μας τη φωτογραφία, το βίντεο ή το μήνυμα σου και δες το να ανεβαίνει άμεσα με εμάς αιχμή για την επίλυση του.

reporter@creteplus.gr 6932255686.

Δες το άρθρο σου στα "δικά σας ρεπορτάζ"



Ειδήσεις Κρήτη

Κτηματολόγιο: Κινδυνεύουν να χαθούν περιουσίες στο Λασίθι

Πλήθος τα ακίνητα που δεν έχουν δηλωθεί στο Κτηματολόγιο και στην Κρήτη

Σάλος από την κτηνωδία με γάτες: Ψάχνουν τον ασυνείδητο…

Αποτροπιασμός από τις εικόνες φρίκης στα Χανιά

«Επαέ παίζουμε σκάκι!»

Υψηλού επιπέδου διοργανώσεις στην Κρήτη

Κινδύνευσε στη θάλασσα 59χρονη λουόμενη

Τα ρεύματα την έσπρωχναν στα ανοιχτά

Οι Survivors «πλανεύτηκαν» στο Ηράκλειο...

Δημοφιλείς παίκτες απόλαυσαν τις ομορφιές της Κρήτης

Παρενόχλησε γυναίκες στον Άγιο Νικόλαο. Πήρε το κλειδί…

Αφού κλείδωσε μέσα την ένοικο του σπιτιού

«Τσάκωσαν» 21χρονο την ώρα που μετέφερε ναρκωτικά

Είχε στην κατοχή του 120 γρ. χασίς και περίπου 2000 ευρώ

«Η κούπα της ζωής»: Εσύ θα οδηγήσεις μετά τις... κούπες;

Δες το video που δημιούργησε μία παρέα στην Κρήτη

Η αγωνία συνεχίζεται για τον μικρό Δημήτρη - Δώσε κι εσύ…

Η συμβολή του καθένα από εμάς είναι καθοριστική για τον Δημήτρη Τσαφαντάκη

Ο περονόσπορος ρήμαξε τα σταφύλια - Ολική καταστροφή που…

Κραυγή απόγνωσης από τους αμπελουργούς του Ηρακλείου, που θυμήθηκαν τη “μαύρη” χρονιά του '65

Σοκάρουν τα δύο περιστατικά αυτοχειρίας στην Κρήτη - Κάθε…

Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία της ΕΛ.ΑΣ., κάθε μέρα στην Ελλάδα δύο άνθρωποι κάνουν απόπειρα αυτοκτονίας και τουλάχιστον ένας αυτοκτονεί.

40 ημέρες χωρίς τον Ανδρέα Θραψανιωτάκη

Την Κυριακή 25/08/19 το μνημόσυνο

Στις… φλόγες δύο αυτοκίνητα – Το ένα εν κινήσει

Κινητοποιήθηκε η πυροσβεστική

Άνδρας σκαρφάλωσε σε στύλο της ΔΕΗ στα Χανιά κι έπαιξε……

Δείτε τις φωτογραφίες και το βίντεο

Που και πότε θα κοπεί το ρεύμα στην Κρήτη

Αναλυτικά το πρόγραμμα

Δείτε τι καιρό θα κάνει σήμερα στην Κρήτη

Η πρόβλεψη και για τους τέσσερις νομούς

ΟΑΚ για νεκρά ψάρια στον Αποσελέμη: Δεν υπάρχει κίνδυνος…

Τι αναφέρουν τα πρώτα αποτελέσματα

Απίστευτη σκηνή με ψάρι στο στόμα φιδιού

Ένα απίστευτο σκηνικό ζωής και θανάτου διαδραματίστηκε μπροστά μου όταν κατέγραφα με το drone και την κάμερα μου το περίεργο φαινόμενο του θανάτου εκατοντάδων χρυσόψαρων…

Κακοί οιωνοί για το λάδι - Γιατί δεν θα... πιάσει τιμή το…

Στα 2,50 ευρώ το κιλό αναμένεται να ξεκινήσει η νέα ελαιοκομική σεζόν - Τα αποθέματα “μαμούθ” της Ισπανίας ρίχνουν τις τιμές

Υψηλός ο κίνδυνος πυρκαγιάς στην Κρήτη

Σε επιφυλακή οι αρχές του τόπου

Πολυτεχνείο Κρήτης: Αυτά τα μέτρα θα ληφθούν στο σημείο…

Δείτε τη μελέτη που έχει ετοιμάσει ο Οργανισμός Ανάπτυξης Κρήτης

Έβαλε τέλος στη ζωή του

Βρέθηκε απαγχονισμένος από την αδερφή του

Προσοχή: Υψηλός κίνδυνος πυρκαγιάς στην Κρήτη την Τρίτη

Οι πολίτες θα πρέπει να είναι προσεκτικοί ιδίως με τις ενέργειές τους στην ύπαιθρο

Το… αντικριστό του γάμου παραλίγο να κάψει μοναστήρι και…

Άναψε φωτιά για να ψήσει αντικριστό για το γάμο της κόρης του και έθεσε σε κίνδυνο ανθρώπους, πυροσβέστες και περιουσίες

Ξύρισε το μούσι του μετά από 50 χρόνια για τα παιδάκια με…

Συγκινητική ήταν η ανταπόκριση του κόσμου ώστε να συγκεντρωθούν χρήματα για την Ογκολογική Κλινική Παίδων του ΠΑΓΝΗ

Προσοχή: Έκτακτο δελτίο θυελλωδών ανέμων

Εξέδωσε η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία

Κάηκαν εκατοντάδες στρέμματα γης στο Ρέθυμνο

Δύσκολη μέρα η Κυριακή για την πυροσβεστική

«Άρπαξε» φωτιά αυτοκίνητο

Στον Πλάτανο Κισσάμου

Που και πότε θα κοπεί το ρεύμα στην Κρήτη

Αναλυτικά το πρόγραμμα

Μέχρι την Κρήτη ο καπνός από τη μεγάλη φωτιά στην Τουρκία

Εμφανής μέχρι και στην Ιεράπετρα ο καπνός από τη φωτιά στα Τουρκικά παράλια

Αλλαγή δρομολογίων για το «Πρέβελης»

Λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών

Ρέθυμνο: Ελεύθερος ο 34χρονος που ξυλοκόπησε τη σύντροφο…

Μπροστά στα μάτια δεκάδων περαστικών

Η Μονή Κουδουμά, η αποκαλούμενη και «Άγιο Όρος της Κρήτης»

Βρίσκεται στο νότιο τμήμα της κορυφής Κόφινας

Σοκ σε ξενοδοχείο στο Ρέθυμνο: Βγήκε στο μπαλκόνι και βρήκε…

Νεκρός βρέθηκε ένας 60χρονος Βρετανός τουρίστας

Υποχωρεί το μελτέμι - Καλός και ζεστός ο καιρός στην Κρήτη

Ευνοεί ο καιρός τις επόμενες ημέρες για χαλαρές βουτιές στη θάλασσα ωστόσο έντονη θα είναι κατά τόπους η αίσθηση δυσφορίας

Οι... κατάρες της Κρήτης - Τραγωδία στους δρόμους και τις…

Υγρός τάφος για 26 συνανθρώπους μας οι παραλίες και οι πισίνες του νησιού από την αρχή της σεζόν - 46 οι νεκροί της ασφάλτου

Σεισμός στην Κρήτη τα μεσάνυχτα

Νέα σεισμική δόνηση 3,9 Ρίχτερ

6 στρέμματα έγιναν στάχτη από τις 2 φωτιές στην Κρήτη

2 φωτιές σε Χανιά και Ρέθυμνο αντιμετώπισαν χτες οι πυροσβέστες του νησιού

Φωτιά σε εστιατόριο και σε σπίτι

Προκλήθηκαν σοβαρές υλικές ζημιές

«Στροφές»: Ταινία μικρού μήκους για την χρήση αλκοόλ από…

Η Κρήτη συγκαταλέγεται στις πιο αιματοβαμμένες περιφέρειες της Ευρώπης

Όλες οι ειδήσεις σήμερα

Ροή Ειδήσεων








Social


Όλες οι ειδήσεις σήμερα
Εγγραφείτε δωρεάν στο Newsletter του Creteplus.gr και διαβάστε τις 10 σημαντικότερες ειδήσεις της εβδομάδας.
Δεν έχετε συμπληρώσει το email σας ή το email που δηλώσατε δεν είναι έγκυρο.