Εγγραφείτε δωρεάν στο Newsletter του Creteplus.gr και διαβάστε τις 10 σημαντικότερες ειδήσεις της εβδομάδας.
Δεν έχετε συμπληρώσει το email σας ή το email που δηλώσατε δεν είναι έγκυρο.


Ειδήσεις από την Κρήτη και το Ηράκλειο από το Crete Plus



Το... μεγάλο "Κρητικό" δίλημμα: Ρακή ή Τσικουδιά;

Το... μεγάλο \"Κρητικό\" δίλημμα: Ρακή ή Τσικουδιά;

Κρήτη | 16/10/2013 - 21:52
Το... μεγάλο \"Κρητικό\" δίλημμα: Ρακή ή Τσικουδιά;

Το 1989 ψηφίστηκε ο με αρ. 1576/89 κανονισμός της ΕΟΚ για τα οινοπνευματώδη ποτά στον οποίο οι Τούρκοι κατοχύρωσαν το όνομα «raki» και οι Έλληνες τα ονόματα ‘τσίπουρο Τυρνάβου, τσίπουρο Μακεδονίας, τσίπουρο Θεσσαλίας και τσικουδιά Κρήτης. Συνεπώς από το 1989 η ρακή στην Ελλάδα λέγεται πια επίσημα τσικουδιά, αν και η ονομασία ρακή είναι ελληνική λέξη.

Του ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΥ (ΜΑΚΗ) ΚΡΑΣΑΝΑΚΗ
(Προέδρου Κρητων Α. Παρασκευής Αττικής, Δ/ντη Υπ. Πολιτισμού)

Β.  Η ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΡΑΚΗ Ή ΤΣΙΚΟΥΔΙΑ
Η ρακή ή τσικουδιά ονομάζεται ρακή, επειδή είναι απόσταγμα που παράγεται από στέμφυλα ή κρητικά στράφυλα από ρώγες ή αρχαία ελληνικά ραξ ή ιωνικά ρωξ  - ρώγες σταφυλιών, από το ραξ  > ρακή,  πρβ και λατινικά racemus (ιταλικά racimolo ) = o βότρυς σταφυλής, το τσαμπί, Racemite Bacchus = ο βοτρυοφόρος Βάκχος (= ο Διόνυσος) κ.α. Η ρακή λέγεται και τσικουδιά, επειδή τα στέμφυλα στην Κρήτη λέγονται και τσίκουδα. Η λέξη τσίκουδα, ενικός τσίκουδο, είναι παραλλαγή της λέξης κόκκοι  ή    κούκουδα ή κουκούτσια κ.α. Σε άλλα μέρη της Ελλάδος τα στέμφυλα ονομάζονται και τσίπουρα οπότε εκεί η ρακή λέγεται και τσίπουρο. Οι λέξεις τσαμπί > τσάμπουρα > τσίπουρο… και κόκκος > κουκούτσια >  τσικ-ουδα … = ηχοποιητικές. Η κρητική τσικουδιά ή ρακή (με η, η ρακή) είναι διαφορετικό ποτό από το τούρκικο ρακί (με ι, το ρακί), αφού αυτό είναι όπως το ούζο, δηλ. έχει γλυκάνισο και διπλή απόσταξη, ενώ η τσικουδιά όχι.

Γ. Η ΤΣΙΚΟΥΔΙΑ ΕΙΝΑΙ ΕΥΓΕΝΕΙΑ & ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
Η τσικουδιά στην Κρήτη πέραν των άλλων είναι ένδειξη φιλίας και ευγενείας, καθώς και εργαλείο κοινωνικής επικοινωνίας. Δεν υπάρχει νοικοκυριό στην Κρήτη, χωρίς ένα μπουκάλι τσικουδιά άμεσα διαθέσιμο κάθε στιγμή. Με μια τσικουδιά  οι Κρητικοί εύχονται, αλλά και υποδέχονται τους επισκέπτες τους, μ΄ αυτήν  συζητούν και χωρατεύουν στα καφενεία, μ ‘ αυτή ξεπερνούν τις λύπες τους  και μ’ αυτή λύνουν  τις διαφορές τους.
_Μωρέ κοπέλι κρητικό, ιντάχεις μες στη βράκα;
Δυο βολαράκια ζάχαρης και μια μπουκάλα ράκα!

_Μπορεί να χωριστήκαμε μα η φιλιά μας μένει
Ένα ποτήρι τσικουδιά πάντα θα σε προσμένει

_Σύντεκνε βάλε τσικουδιά κι εγώ θα πω μια μαντινάδα
να βγούμε εις την όρεξη να πάμε για καντάδα.

_Πες τη μαντινάδα, σύντεκνε, κι εγώ θενα φροντίσω
να φέρω τσικουδιά καλή, για να σ’ ευχαριστήσω.

_Γλέντα και  πίνε ,σύντεκνε, ρακή, του χρόνου ποιος το ξέρειγη θα πεθάνεις, γη θα ζεις, γη θα 'σαι σ' άλλα μέρη.

_Σήφη, κόπιασε να κεράσω μια τσικουδιά και ό,τι είπαμε νερό κι αλάτσι.

_Μανώλη, στην υγειά σου και ο θεός να μας τη μακραίνει .. τη ζωή.

Η επίσκεψη σε σπίτι Κρητικού χωρίς κέρασμα θεωρείται αγένεια ή δήλωση έχθρας και  η όλη διαδικασία του κεράσματος αποτελεί μια τελετουργία, ο σκοπός της οποίας δεν είναι ούτε να μεθύσει, ούτε να χορτάσει τους συνδαιτυμόνες, αλλά  απλά να κάνει ευχάριστη την κοινωνική συναναστροφή και συνάμα να δείξει την καλή και φιλόξενη διάθεση του οικοδεσπότη.   

_Με ένα μπουκάλι τσικουδιά και με καλή παρέα
και τ’ άσχημα τα πράγματα, μας φαίνονται ωραία!

_ Ελάτε να γλεντήσουμε και τσικουδιές να πιούμε
γιατί το  ψεύτη το ντουνιά δε θα τον ξαναδούμε.

Δ. Ο ΔΕΚΑΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΤΣΙΚΟΥΔΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ
Επειδή η αλόγιστη κατανάλωση τσικουδιάς δημιουργεί μέθη, η οποία καμιά φορά φέρνει άσχημες καταστάσεις,  υπάρχει και ο δεκάλογος, ο οποίος λέει  τα εξής, που πρέπει να έχουμε υπόψη: Η πρώτη τσικουδιά φέρνει όρεξη, η δεύτερη υγεία. Η τρίτη φέρνει τη χαρά, η τέταρτη ευτυχία. Η πέμπτη φέρνει έξαψη,  η έκτη φλυαρία. Η έβδομη φέρνει συμπλοκή ή εμετό, η όγδοη αστυνομία. Η ένατη φέρνει το δικαστή κι η δέκατη κηδεία. Ωστόσο υπάρχουν και ενστάσεις, κρίσεις και συμβουλές, όπως

Α) Του ερωτευμένου και του απογοητευμένου, που λένε:

¬_Τον άντρα δεν το ξεκάνει η τσικουδιά ακόμη αν πιει και δέκα
τουλάχιστον πιο γρήγορα … απ΄ό,τι μια γυναίκα.

_Όση ρακή και να 'χω πιει δε μέθυσα ποτέ μου
μα σα σε δω μεθώ - ζαλίζομαι, σκέψη και λογισμέ μου.

_Πίνω κρασί, δε με μεθά,  ρακί δε με ζαλίζει
ως με μεθούν τα μάθια τσης  όντε μ' αναντρανίζει

_Πίνω κρασί και δε μεθώ, ρακή και δε με πιάνει,
μα το φιλί σου το γλυκύ μπορεί να με τρελάνει
_Σαρανταδυό γραδώ τσικουδιά να πιεις να σ’ αναδράμει,
γιατί κακούργα το φιλί μου δίνεις δράμι-δράμι.

__Σαρανταδυό γραδώ τσικουδιά πίνω μα δε με πιάνει,

Εγώ στο κέφι για να ’ρθω, μια σου ματιά με φτάνει.

Β) Του κριτικού, του νέου πότη, του παραπονιάρη κλπ, που λένε:

_Χαίρεσαι με τσι τσικουδιές, βγάζεις κι ωραίους στίχους,
όμως περίσσια σα θα πιεις, θα κουτουλάς τσι τοίχους.

_Ανάθεμά τη ρακή  ίντα 'ναι αυτό που κάνει,
κι όταν την πίνω γίνεται το πάτωμα ταβάνι.

_Σαν πιεις τσικουδιά απ’ το λουλά, ζεστή απ’ το καζάνι,
μεζέ να φας πατάτα οφτή, όσο κι αν πεις τα κάνει.

_Θεέ μου να τσικουδόβρεχε το μήνα δέκα βράδια,
να γέμιζαν με τσικουδιά οι στέρνες και τα πηγάδια

Είναι ο σεβντάς σου  δυνατός σαν τη ρακή  την πρώτη
που  σε χτυπά στην κεφαλή κι ύστερα λες : «ω χαρώ τη»

Ε. Η ΤΣΙΚΟΥΔΙΑ ΕΙΝΑΙ ΑΓΝΟ ΠΟΤΟ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΟ
Η τσικουδιά , η καλή, είναι η βασίλισσα των ποτών, γιατί εκτός από απόλαυση αφενός είναι αγνή, δηλ.  δεν έχει χρωστικές ουσίες και βιομηχανικές αλκοόλες (οινόπνευμα που παράγεται από πατάτες ή ζαχαρότευτλα κ.α.)  και αφετέρου παρέχει αγχολυτικές και χαλαρωτικές ιδιότητες με συνέπεια να μας ευφραίνει την καρδιά και το πνεύμα,  να  μας απολύει  από τις βασανιστικές σκέψεις, άρα να  μας ξεκουράζει, να διεγείρει  την όρεξη,  τη χώνεψη και τη θέρμη του σώματός μας. Τσικουδιά ζεστή, μάλιστα αν είναι και ανακατεμένη με μέλι μισό -μισό και λίγο πιπεράκι ή κανέλα, βοηθά στο  να ζεσταθούμε, ενώ τσικουδιά παγωμένη για να δροσιστούμε. Και όλα αυτά αρκεί να είναι ανόθευτη , να πίνεται με μέτρο και όπως πρέπει (δηλ. με παρέα, ρέγουλα και καλό μεζέ):

_Υπάρχουνε πολλά πιοτά σ' όλη την οικουμένη
Μα η  τσικουδιά είναι βασίλισσα, δαφνοστεφανωμένη.

_Όταν πίνω τσικουδιά γίνομαι αμέσως αυτοκράτορας,
βασιλιάς, γόης, Θεός και κοσμοκράτορας.

_Να πιείτε όλοι τσικουδιά, γιατί ‘ναι βλογημένη
μόνο να πίνετε αγνή και όχι νοθευμένη

_Με μια ντομάτα, δυο ελιές, τρία παξιμαδάκια
πίνουν στην Κρήτη τσικουδιά και λεν΄ μαντιναδάκια.

_Μία –δυο τσικουδιές είν' αρκετές, για να περάσεις ωραία,
αρκεί να έχεις νόστιμα εδεσματα και όμορφη  παρέα.

_Σαν είναι η τσικουδιά καλή, ώφου καλά τα κάνει
πίκρες, καημούς και βάσανα ντελόγο τα ‘ποβγάνει.

_Με μαντινάδες και ρακές, με λύρα και λαούτα
απόψε θα γλεντήσουμε  να ξεχαστούμε απ ούλα

_Μ' ένα μπουκάλι τσικουδιά και δυο κουτιά τσιγάρα

καπνίζω, πίνω να ξεχνώ τα μαύρα μου τα χάλια

_Ο άνδρας θέλει τσικουδιά κι η κοπελιά παιγνίδια,
Μνημόνια  και τροικανός τους γράφουνε στα αρχεί….α.

(Απόσπασμα από την ομιλία του Προέδρου Κρητων Αγ. Παρασκευής Αττικής και Δ/ντη του Υπ. Πολιτισμού   κ. Αδαμ (Μάκη) Κρασανακη στη Γιορτή Τσικουδιάς που έγινε στην κεντρική Πλατεία Αγ. Παρασκευής στις 5/10/2013)  


Συντάκτης: Newsroom CretePlus.gr


Σχόλια

comments powered by Disqus
Αν θέλεις το πρόβλημα σου να ακουστεί, αν τα "στραβά και τα ανάποδα" που βλέπεις γύρω σου σε κάνουν να δυσανασχετείς, τότε...

Γίνε εσύ ο ρεπορτερ του CretePlus.gr.

Αν βρίσκεσαι στο δρόμο αποθήκευσε τους αριθμούς μας και στείλε μας τη φωτογραφία, το βίντεο ή το μήνυμα σου και δες το να ανεβαίνει άμεσα με εμάς αιχμή για την επίλυση του.

reporter@creteplus.gr 6932255686.

Δες το άρθρο σου στα "δικά σας ρεπορτάζ"



Ειδήσεις Κρήτη

Μαργαρίτα Παπανδρέου: Η κόρη του Γιώργου Παπανδρέου που…

Σε μία από τις πιο όμορφες περιόδους της ζωής της βρίσκεται η Μαργαρίτα Παπανδρέου, κόρη του πρώην πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου και της Άντας Παπαπάνου, που τα τελευταία…

Απίστευτη καταγγελία Αραβαντινού για τη μαφία των φυλακών…

Αποκαλύψεις με αφορμή τους διαλόγους που είδαν το φως της δημοσιότητας από μέλη της επονομαζόμενης «Μαφίας του Κορυδαλλού».

Προσοχή στα έντονα καιρικά φαινόμενα - «Άνοιξαν» οι ουρανοί…

Καταιγίδες, καταρρακτώδεις βροχές και άνεμοι

Κόντεψαν να πνιγούν πρόβατα στον Γεροπόταμο - Καρέ - καρέ…

Μια διαφορετική επιχείρηση διάσωσης στον Γεροπόταμο από κλιμάκια της 3ης ΕΜΑΚ - Γεννητούρια μεσολάβησαν κατά τη διάρκεια της διάσωσης - Χαρά και ικανοποίηση από τους…

Νέα επιδείνωση του καιρού - Έντονη ανησυχία μετά τις καταστροφές…

Ισχυρές καταιγίδες αναμένονται το πρωί του Σαββάτου. Σε επιφυλακή οι αρχές καθώς πρώτο μέλημα είναι η ανθρώπινη ασφάλεια

Φράγμα Αποσελέμη: Γεμίζει ο ταμιευτήρας από μέρα σε μέρα

Προσοχή στους επισκέπτες - Αυτές τις μέρες δεν πρέπει να πλησιάζουν στο σημείο

Ηλικιωμένος πνίγηκε ενώ έτρωγε

Υπέστη ανακοπή καρδιάς

Χανιά: Καταγράφονται οι ζημιές από την κακοκαιρία– Ευρεία…

Παρουσία του περιφερειάρχη, Σταύρου Αρναουτάκη

Σε ισχύ το απαγορευτικό απόπλου -Ποια (λίγα) δρομολόγια…

Δεν αναχώρησαν τελικά τα πλοία για την Κρήτη

Φωτιά σε σταθμευμένο όχημα

Στον Άγιο Νικόλαο

Στην Κρήτη η Ντόρα Μπακογιάννη

Θα μιλήσει σε εκδήλωση του Ιδρύματος «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος»

Νέα απαγόρευση απόπλου - Μένουν δεμένα τα πλοία

Νεώτερο δελτίο καιρού από την ΕΜΥ είχε σαν αποτέλεσμα την έκδοση νέας απαγόρευσης απόπλου

Το «ευχαριστώ» της μητέρας του Στάθη: Έχω πίστη στον γιο…

Πώς εξελίσσεται η κατάσταση της υγείας του 29χρονου ποδοσφαιριστή

Δίκη Λεμπιδάκη: Αυτές είναι οι ποινές για τους 12 κατηγορουμένους

Βαριές "καμπάνες" για τους απαγωγείς του Μιχάλη Λεμπιδάκη - Ελεύθεροι μέχρι το Εφετείο οι δύο από αυτούς

Καιρός: Νέο κύμα κακοκαιρίας με χιόνια & βροχές την Παρασκευή

Νέα επιδείνωση του καιρού την Παρασκευή - Βαρομετρικό χαμηλό θα «χτυπήσει» τη χώρα, με νεφώσεις, βροχές ή χιονόνερο κυρίως την Κρήτη

Βρέθηκε ο αγνοούμενος στον Αποκόρωνα... σπίτι του!

Αίσιο τέλος είχε η αναζήτηση η οποία ωστόσο κινητοποίησε έναν ολόκληρο μηχανισμό κάτω από αντίξοες καιρικές συνθήκες.

Αυτό είναι το πιστοποιητικό για το θάνατο της άτυχης 88χρονης…

Νέα τροπή δίνει το πιστοποιητικό θανάτου της 88χρονης - Ερωτηματικά και «σκιές» γύρω από το πρόσωπο το οποίο γνώριζε η άτυχη ηλικιωμένη, η οποία δεν είχε πέσει για πρώτη…

Αντί για Χανιά το αεροσκάφος προσγειώθηκε στο Ηράκλειο…

Κανονικά εκτελούνται οι πτήσεις στο αεροδρόμιο «Ι.Δασκαλογιάννης»

Που οφείλεται τελικά ο θάνατος της 88χρονης που έπεσε θύμα…

Η υπόθεση πλέον λαμβάνει διαφορετική τροπή αφού η ιατροδικαστική εξέταση μπορεί να την μετατρέπει σε ανθρωποκτονία μετά από ληστεία

Βαρυχειμωνιά στην Κρήτη - Καταιγίδες, χαμηλές θερμοκρασίες…

Ο καιρός στην Κρήτη για τις επόμενες ημέρες - Θυελλώδεις άνεμοι και χιόνια στα ορεινά

Δυο ανήλικοι οι τσαντάκηδες στην Νέα Χώρα στα Χανιά

Σχηματίστηκε δικογραφία και κατά των γονέων για παραμέληση εποπτείας ανηλίκου

Επιστρέφει η απειλή της γρίπης των πτηνών

Ανησυχία από τα πολλαπλά κρούσματα στη γειτονική χώρα

Πεζοδρόμια εκεί που άφησαν την τελευταία τους πνοή οι δύο…

Επιτέλους πεζοδρόμια στο σημείο καρμανιόλα έξω από το Πολυτεχνείο Κρήτης

Το αυτοκίνητο βγήκε από την πορεία του …

Η ολισθηρότητα του οδοστρώματος προκάλεσε τροχαίο

Η «Χιόνη» φέρνει... χιόνια - Τι καιρό θα κάνει στην Κρήτη;

Χαμηλές θερμοκρασίες, βροχές και καταιγίδες αναμένονται τις επόμενες μέρες

Έκκληση των συγγενών να βρεθούν οι ληστές που οδήγησαν…

Έκκληση για όποιον γνωρίζει το παραμικρό, απευθύνει η ανιψιά της 88χρονης γυναίκας που άφησε την τελευταία της πνοή στο νοσοκομείο, μετά από χτυπήματα που δέχτηκε από…

Τι έδειξε η νεκροψία για την άτυχη 88χρονη που πέθανε μετά…

Έκκληση σε όποιον γνωρίζει το παραμικρό

Κρούσματα γρίπης σε σχολεία - Με χαρτί γιατρού η επιστροφή…

Η εγκύκλιος του υπουργείου Παιδείας για τις οδηγίες κατά της γρίπης έχει διανεμηθεί στους μαθητές

«Αποχαιρετούν» την ηλικιωμένη – Δάγκωσε τον ληστή και…

Κατέληξε μία μέρα μετά τη ληστεία 89χρονη από τη Ζήρο Σητείας

Στο εδώλιο του κατηγορουμένου ο πατέρας του Βαγγέλη Γιακουμάκη

Θα καθίσει στο "σκαμνί" μέσα στο Μάρτιο - Το κλητήριο θέσπισμα

Έχασε τη μάχη για τη ζωή κρητικιά ιδιοκτήτρια βενζινάδικου…

6.000 ευρώ ήταν η λεία των τριών ληστών

Φράγμα Αποσελέμη: Μπορεί να υπερχειλίσει σε 10 μέρες – Πάνω…

Πλήρες το 62% του φράγματος – Με μία νέα ισχυρή κακοκαιρία μπορεί να υπερχειλίσει μόλις σε 10 μέρες σπάζοντας κάθε ρεκόρ

Ανείπωτη η θλίψη για τη 16χρονη Ελευθερία

Έδωσε άνιση μάχη με τη λευχαιμία

Ηλικιωμένη “έσβησε” λίγες ώρες μετά τη διάρρηξη στο σπίτι…

Άγνωστοι δράστες εισέβαλαν στο σπίτι της την ώρα που κοιμόταν

Σεισμική δόνηση στην Κρήτη

Σεισμική δόνηση μεγέθους 3,2 της κλίμακας Ρίχτερ, σημειώθηκε σήμερα νωρίς το πρωί.

«Έπεσαν έξω» οι εκτιμήσεις για την παραγωγή λαδιού

Περισσότερο από 1 εκατομμύριο τόνοι μικρότερη από το αναμενόμενο η παραγωγή ελαιολάδου στην Ε.Ε.

Στο Μαρόκο θα μεταφερθεί η σωρός του άτυχου εργάτη

Καταπλακώθηκε από βράχο ενώ εργαζόταν

Βούτηξαν στη θάλασσα για τον Θανάση

Ένα μνημόσυνο όπως εκείνος θα ήθελε

Πόσα «άφησαν» οι τουρίστες στην Κρήτη;

Κατά το διάστημα Ιανουάριος - Σεπτέμβριος 2018

ProjectSphere: Ο Κρητικός που φωτογραφίζει το νησί... ανάποδα

Καλεσμένος στο «Καλό Μεσημέρι», ο Μιχάλης Παναγιωτάκης έφερε και τις κρυστάλλινες σφαίρες του

Οι ευχές όλων για τη μάχη του Στάθη!

Συγκλονισμένο είναι το ηρακλειώτικο ποδόσφαιρο από την περιπέτεια που περνά ο Στάθης Καραταράκης

Πότε θα κοπεί το ηλεκτρικό ρεύμα σε Χανιά, Ρέθυμνο και Ηράκλειο…

Οι ημέρες και οι περιοχές στις οποίες θα γίνουν προγραμματισμένες διακοπές ρεύματος την ερχόμενη εβδομάδα

Αγωνία για τον Στάθη Καραταράκη, ενεπλάκη σε τροχαίο!

Το ατύχημα συνέβη σήμερα το πρωί στην οδό Χριστομιχάλη Ξυλούρη και αποτέλεσμα είχε τον σοβαρό τραυματισμό του ποδοσφαιριστή

Όλες οι ειδήσεις σήμερα

Ροή Ειδήσεων








Social


Όλες οι ειδήσεις σήμερα
Εγγραφείτε δωρεάν στο Newsletter του Creteplus.gr και διαβάστε τις 10 σημαντικότερες ειδήσεις της εβδομάδας.
Δεν έχετε συμπληρώσει το email σας ή το email που δηλώσατε δεν είναι έγκυρο.