Εγγραφείτε δωρεάν στο Newsletter του Creteplus.gr και διαβάστε τις 10 σημαντικότερες ειδήσεις της εβδομάδας.
Δεν έχετε συμπληρώσει το email σας ή το email που δηλώσατε δεν είναι έγκυρο.


Ειδήσεις από την Κρήτη και το Ηράκλειο από το Crete Plus



Το... μεγάλο "Κρητικό" δίλημμα: Ρακή ή Τσικουδιά;

Το... μεγάλο \"Κρητικό\" δίλημμα: Ρακή ή Τσικουδιά;

Κρήτη | 16/10/2013 - 21:52
Το... μεγάλο \"Κρητικό\" δίλημμα: Ρακή ή Τσικουδιά;

Το 1989 ψηφίστηκε ο με αρ. 1576/89 κανονισμός της ΕΟΚ για τα οινοπνευματώδη ποτά στον οποίο οι Τούρκοι κατοχύρωσαν το όνομα «raki» και οι Έλληνες τα ονόματα ‘τσίπουρο Τυρνάβου, τσίπουρο Μακεδονίας, τσίπουρο Θεσσαλίας και τσικουδιά Κρήτης. Συνεπώς από το 1989 η ρακή στην Ελλάδα λέγεται πια επίσημα τσικουδιά, αν και η ονομασία ρακή είναι ελληνική λέξη.

Του ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΥ (ΜΑΚΗ) ΚΡΑΣΑΝΑΚΗ
(Προέδρου Κρητων Α. Παρασκευής Αττικής, Δ/ντη Υπ. Πολιτισμού)

Β.  Η ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΡΑΚΗ Ή ΤΣΙΚΟΥΔΙΑ
Η ρακή ή τσικουδιά ονομάζεται ρακή, επειδή είναι απόσταγμα που παράγεται από στέμφυλα ή κρητικά στράφυλα από ρώγες ή αρχαία ελληνικά ραξ ή ιωνικά ρωξ  - ρώγες σταφυλιών, από το ραξ  > ρακή,  πρβ και λατινικά racemus (ιταλικά racimolo ) = o βότρυς σταφυλής, το τσαμπί, Racemite Bacchus = ο βοτρυοφόρος Βάκχος (= ο Διόνυσος) κ.α. Η ρακή λέγεται και τσικουδιά, επειδή τα στέμφυλα στην Κρήτη λέγονται και τσίκουδα. Η λέξη τσίκουδα, ενικός τσίκουδο, είναι παραλλαγή της λέξης κόκκοι  ή    κούκουδα ή κουκούτσια κ.α. Σε άλλα μέρη της Ελλάδος τα στέμφυλα ονομάζονται και τσίπουρα οπότε εκεί η ρακή λέγεται και τσίπουρο. Οι λέξεις τσαμπί > τσάμπουρα > τσίπουρο… και κόκκος > κουκούτσια >  τσικ-ουδα … = ηχοποιητικές. Η κρητική τσικουδιά ή ρακή (με η, η ρακή) είναι διαφορετικό ποτό από το τούρκικο ρακί (με ι, το ρακί), αφού αυτό είναι όπως το ούζο, δηλ. έχει γλυκάνισο και διπλή απόσταξη, ενώ η τσικουδιά όχι.

Γ. Η ΤΣΙΚΟΥΔΙΑ ΕΙΝΑΙ ΕΥΓΕΝΕΙΑ & ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
Η τσικουδιά στην Κρήτη πέραν των άλλων είναι ένδειξη φιλίας και ευγενείας, καθώς και εργαλείο κοινωνικής επικοινωνίας. Δεν υπάρχει νοικοκυριό στην Κρήτη, χωρίς ένα μπουκάλι τσικουδιά άμεσα διαθέσιμο κάθε στιγμή. Με μια τσικουδιά  οι Κρητικοί εύχονται, αλλά και υποδέχονται τους επισκέπτες τους, μ΄ αυτήν  συζητούν και χωρατεύουν στα καφενεία, μ ‘ αυτή ξεπερνούν τις λύπες τους  και μ’ αυτή λύνουν  τις διαφορές τους.
_Μωρέ κοπέλι κρητικό, ιντάχεις μες στη βράκα;
Δυο βολαράκια ζάχαρης και μια μπουκάλα ράκα!

_Μπορεί να χωριστήκαμε μα η φιλιά μας μένει
Ένα ποτήρι τσικουδιά πάντα θα σε προσμένει

_Σύντεκνε βάλε τσικουδιά κι εγώ θα πω μια μαντινάδα
να βγούμε εις την όρεξη να πάμε για καντάδα.

_Πες τη μαντινάδα, σύντεκνε, κι εγώ θενα φροντίσω
να φέρω τσικουδιά καλή, για να σ’ ευχαριστήσω.

_Γλέντα και  πίνε ,σύντεκνε, ρακή, του χρόνου ποιος το ξέρειγη θα πεθάνεις, γη θα ζεις, γη θα 'σαι σ' άλλα μέρη.

_Σήφη, κόπιασε να κεράσω μια τσικουδιά και ό,τι είπαμε νερό κι αλάτσι.

_Μανώλη, στην υγειά σου και ο θεός να μας τη μακραίνει .. τη ζωή.

Η επίσκεψη σε σπίτι Κρητικού χωρίς κέρασμα θεωρείται αγένεια ή δήλωση έχθρας και  η όλη διαδικασία του κεράσματος αποτελεί μια τελετουργία, ο σκοπός της οποίας δεν είναι ούτε να μεθύσει, ούτε να χορτάσει τους συνδαιτυμόνες, αλλά  απλά να κάνει ευχάριστη την κοινωνική συναναστροφή και συνάμα να δείξει την καλή και φιλόξενη διάθεση του οικοδεσπότη.   

_Με ένα μπουκάλι τσικουδιά και με καλή παρέα
και τ’ άσχημα τα πράγματα, μας φαίνονται ωραία!

_ Ελάτε να γλεντήσουμε και τσικουδιές να πιούμε
γιατί το  ψεύτη το ντουνιά δε θα τον ξαναδούμε.

Δ. Ο ΔΕΚΑΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΤΣΙΚΟΥΔΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ
Επειδή η αλόγιστη κατανάλωση τσικουδιάς δημιουργεί μέθη, η οποία καμιά φορά φέρνει άσχημες καταστάσεις,  υπάρχει και ο δεκάλογος, ο οποίος λέει  τα εξής, που πρέπει να έχουμε υπόψη: Η πρώτη τσικουδιά φέρνει όρεξη, η δεύτερη υγεία. Η τρίτη φέρνει τη χαρά, η τέταρτη ευτυχία. Η πέμπτη φέρνει έξαψη,  η έκτη φλυαρία. Η έβδομη φέρνει συμπλοκή ή εμετό, η όγδοη αστυνομία. Η ένατη φέρνει το δικαστή κι η δέκατη κηδεία. Ωστόσο υπάρχουν και ενστάσεις, κρίσεις και συμβουλές, όπως

Α) Του ερωτευμένου και του απογοητευμένου, που λένε:

¬_Τον άντρα δεν το ξεκάνει η τσικουδιά ακόμη αν πιει και δέκα
τουλάχιστον πιο γρήγορα … απ΄ό,τι μια γυναίκα.

_Όση ρακή και να 'χω πιει δε μέθυσα ποτέ μου
μα σα σε δω μεθώ - ζαλίζομαι, σκέψη και λογισμέ μου.

_Πίνω κρασί, δε με μεθά,  ρακί δε με ζαλίζει
ως με μεθούν τα μάθια τσης  όντε μ' αναντρανίζει

_Πίνω κρασί και δε μεθώ, ρακή και δε με πιάνει,
μα το φιλί σου το γλυκύ μπορεί να με τρελάνει
_Σαρανταδυό γραδώ τσικουδιά να πιεις να σ’ αναδράμει,
γιατί κακούργα το φιλί μου δίνεις δράμι-δράμι.

__Σαρανταδυό γραδώ τσικουδιά πίνω μα δε με πιάνει,

Εγώ στο κέφι για να ’ρθω, μια σου ματιά με φτάνει.

Β) Του κριτικού, του νέου πότη, του παραπονιάρη κλπ, που λένε:

_Χαίρεσαι με τσι τσικουδιές, βγάζεις κι ωραίους στίχους,
όμως περίσσια σα θα πιεις, θα κουτουλάς τσι τοίχους.

_Ανάθεμά τη ρακή  ίντα 'ναι αυτό που κάνει,
κι όταν την πίνω γίνεται το πάτωμα ταβάνι.

_Σαν πιεις τσικουδιά απ’ το λουλά, ζεστή απ’ το καζάνι,
μεζέ να φας πατάτα οφτή, όσο κι αν πεις τα κάνει.

_Θεέ μου να τσικουδόβρεχε το μήνα δέκα βράδια,
να γέμιζαν με τσικουδιά οι στέρνες και τα πηγάδια

Είναι ο σεβντάς σου  δυνατός σαν τη ρακή  την πρώτη
που  σε χτυπά στην κεφαλή κι ύστερα λες : «ω χαρώ τη»

Ε. Η ΤΣΙΚΟΥΔΙΑ ΕΙΝΑΙ ΑΓΝΟ ΠΟΤΟ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΟ
Η τσικουδιά , η καλή, είναι η βασίλισσα των ποτών, γιατί εκτός από απόλαυση αφενός είναι αγνή, δηλ.  δεν έχει χρωστικές ουσίες και βιομηχανικές αλκοόλες (οινόπνευμα που παράγεται από πατάτες ή ζαχαρότευτλα κ.α.)  και αφετέρου παρέχει αγχολυτικές και χαλαρωτικές ιδιότητες με συνέπεια να μας ευφραίνει την καρδιά και το πνεύμα,  να  μας απολύει  από τις βασανιστικές σκέψεις, άρα να  μας ξεκουράζει, να διεγείρει  την όρεξη,  τη χώνεψη και τη θέρμη του σώματός μας. Τσικουδιά ζεστή, μάλιστα αν είναι και ανακατεμένη με μέλι μισό -μισό και λίγο πιπεράκι ή κανέλα, βοηθά στο  να ζεσταθούμε, ενώ τσικουδιά παγωμένη για να δροσιστούμε. Και όλα αυτά αρκεί να είναι ανόθευτη , να πίνεται με μέτρο και όπως πρέπει (δηλ. με παρέα, ρέγουλα και καλό μεζέ):

_Υπάρχουνε πολλά πιοτά σ' όλη την οικουμένη
Μα η  τσικουδιά είναι βασίλισσα, δαφνοστεφανωμένη.

_Όταν πίνω τσικουδιά γίνομαι αμέσως αυτοκράτορας,
βασιλιάς, γόης, Θεός και κοσμοκράτορας.

_Να πιείτε όλοι τσικουδιά, γιατί ‘ναι βλογημένη
μόνο να πίνετε αγνή και όχι νοθευμένη

_Με μια ντομάτα, δυο ελιές, τρία παξιμαδάκια
πίνουν στην Κρήτη τσικουδιά και λεν΄ μαντιναδάκια.

_Μία –δυο τσικουδιές είν' αρκετές, για να περάσεις ωραία,
αρκεί να έχεις νόστιμα εδεσματα και όμορφη  παρέα.

_Σαν είναι η τσικουδιά καλή, ώφου καλά τα κάνει
πίκρες, καημούς και βάσανα ντελόγο τα ‘ποβγάνει.

_Με μαντινάδες και ρακές, με λύρα και λαούτα
απόψε θα γλεντήσουμε  να ξεχαστούμε απ ούλα

_Μ' ένα μπουκάλι τσικουδιά και δυο κουτιά τσιγάρα

καπνίζω, πίνω να ξεχνώ τα μαύρα μου τα χάλια

_Ο άνδρας θέλει τσικουδιά κι η κοπελιά παιγνίδια,
Μνημόνια  και τροικανός τους γράφουνε στα αρχεί….α.

(Απόσπασμα από την ομιλία του Προέδρου Κρητων Αγ. Παρασκευής Αττικής και Δ/ντη του Υπ. Πολιτισμού   κ. Αδαμ (Μάκη) Κρασανακη στη Γιορτή Τσικουδιάς που έγινε στην κεντρική Πλατεία Αγ. Παρασκευής στις 5/10/2013)  


Συντάκτης: Newsroom CretePlus.gr


Σχόλια

comments powered by Disqus
Αν θέλεις το πρόβλημα σου να ακουστεί, αν τα "στραβά και τα ανάποδα" που βλέπεις γύρω σου σε κάνουν να δυσανασχετείς, τότε...

Γίνε εσύ ο ρεπορτερ του CretePlus.gr.

Αν βρίσκεσαι στο δρόμο αποθήκευσε τους αριθμούς μας και στείλε μας τη φωτογραφία, το βίντεο ή το μήνυμα σου και δες το να ανεβαίνει άμεσα με εμάς αιχμή για την επίλυση του.

reporter@creteplus.gr 6932255686.

Δες το άρθρο σου στα "δικά σας ρεπορτάζ"



Ειδήσεις Κρήτη

Προσφυγικό - Κρήτη: «Ναι» στη φιλοξενία - «Όχι» στη δημιουργία…

Στο Ρέθυμνο συνεδρίασε για πρώτη φορά μετά την κάλπη η ΠΕΔ Κρήτης - Οι εξελίξεις στο προσφυγικό στην Ατζέντα των δημάρχων

Τζακ ποτ στο Τζόκερ

Χωρίς νικητή ολοκληρώθηκε η κλήρωση και η διαλογή στην κλήρωση του Τζόκερ

Στη φυλακή ο γιος και ο φίλος του- Ελεύθερη η μάνα που φυλούσε…

Απολογήθηκαν για τις μεγάλες ποσότητες ναρκωτικών που βρέθηκαν στην κατοχή τους

Κρήτη: Για «σμηνοσειρά» σεισμών κάνουν λόγο οι σεισμολόγοι…

24 δονήσεις σε τρεις ημέρες - Οι σεισμολόγοι, καθησυχάζουν τους πολίτες

«Διδώ»: Έντονη κακοκαιρία έρχεται στην Κρήτη

Σφοδρή επιδείνωση του καιρού τις επόμενες ώρες

Έφτιαξαν το αυτοκίνητο του... μέλλοντος στο Πολυτεχνείο!

Πρωτότυπα ηλεκτρικά οχήματα με καύσιμο το υδρογόνο

Στα ύψη η τιμή του χοιρινού λόγω… πανώλης

Οι ελλείψεις ανεβάζουν τις τιμές στο χοιρινό κρέας και στην Κρήτη

Βρέθηκε νεκρός μέσα στο κελί του

Αναστάτωση στις φυλακές Αγιάς Χανίων

Παρέα... θερμόαιμων προκάλεσαν επεισόδια σε 3 σημεία του…

«Έστειλαν» υπάλληλο καταστήματος στο νοσοκομείο - Στο νοσοκομείο 2 ακόμη άτομα

Διαμάχη μεταξύ μαθητών - Βγήκε... νυχοκόπτης

Το περιστατικό συνέβη σε σχολείο της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Xανίων

«Το Διαδίκτυο και τα Παιδιά μας - Κίνδυνοι και τρόποι αντιμετώπισης»

Τετάρτη, 11 Δεκεμβρίου 2019, 6:30 μμ, Σπίτι Πολιτισμού, Ρεθύμνου

Υπόθεση Γιακουμάκη: Το δικαστήριο αθώωσε τον πατέρα του…

Σε βάρος του είχε καταθέσει μήνυση ο πρώην διευθυντής της Γαλακτοκομικής Σχολής

Δίνουν κρέας για τα Χριστούγεννα σε.. όποιον έχει ανάγκη

Διανομή τροφίμων στους δικαιούχους του ΤΕΒΑ

Σεισμοί στην Κρήτη: 4 σε διάστημα δύο ωρών

Δεν έχουν τέλος οι σεισμοί στα Χανιά καθώς νωρίς το μεσημέρι συνέβη ένας ακόμη στην Δυτική Κρήτη

Στη ΜΕΘ του ΠαΓΝΗ 17μηνών κοριτσάκι που στραβοκατάπιε το…

Νοσηλεύεται διασωληνωμένο και σε καταστολή

Στο εδώλιο ο πατέρας του αδικοχαμένου Βαγγέλη

Για την επίθεση στον πρώην διευθυντή της Γαλακτοκομικής Σχολής

Κρητικός ναυτικός 81 μέρες «όμηρος» σε πλοίο στο Τζιμπουτί

Κραυγή 5 Έλλήνων ναυτικών που ζουν με ελάχιστα τρόφιμα και ανάμεσα σε σκουπίδια

Η πρόγνωση του καιρού: Πέφτει η θερμοκρασία και στην Κρήτη

Τι προβλέπει η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία

Έτσι θα «θωρακιστεί» η Κρήτη – «Έρχονται» τάγμα και Σινούκ

Όλο το σχέδιο για που μετατρέπει την Κρήτη σε ''αστακό'

«Ανάσα» για δανειολήπτη: Από 24 χιλιάδες ευρώ χρέος, θα πληρώσει…

Πέτυχε την ρύθμιση αλλά και το «κούρεμα» του χρέους

Ο καιρός στην Κρήτη: Που και πότε θα βρέξει - Η προειδοποίηση…

Βροχερός ο καιρός στην Κρήτη - Ισχυροί άνεμοι στο νησί

Οι αγρότες επιβιώνουν μέσω… επιδοτήσεων

Μεγάλη εξάρτηση του Έλληνα παραγωγού από τις ενισχύσεις, σύμφωνα με το ΙΟΒΕ

Ερρίκος Αλεξανδράκης: Ο Κρητικός υποψήφιος για Grammy που…

Μέσω Twitter, έταξε... λάδι στην συνυποψήφια του, Μισέλ Ομπάμα

Καιρός: Έρχονται θυελλώδεις βοριάδες και βροχές στην Κρήτη

Χιόνια στα ορεινά της ηπειρωτικής Ελλάδας

22 χρόνια αγρότισσα και όμως… το σύστημα δεν την αναγνωρίζει…

Δεν την αναγνωρίζουν για τα επιδόματα, την αναγνωρίζουν όμως για τους φόρους

Κρήτη: Έστησε απάτη με «άπορη οικογένεια» που ζούσε με……

Χρησιμοποίησε φωτογραφίες παιδιών από το Ίντερνετ

«Λουκέτο» σε σχολείο της Κρήτης μετά τον σεισμό – Κρίθηκε…

Με απόφαση δημάρχου Γιώργου Μυλώνακη κλείνει το λύκειο Κισσάμου

Έλλειψη στα κρητικά λεμόνια: Εισαγωγή από την… Τουρκία…

Μαζικές εισαγωγές από την Τουρκία για να καλυφθούν οι ανάγκες της αγοράς

Thomas Cook: «Σκληρό πόκερ» για την κάλυψη των τουριστικών θέσεων…

Αισιοδοξία στους ξενοδόχους του νησιού

Εξετάσεις οδήγησης και το Σάββατο στο Ηράκλειο

"Πονοκέφαλος" για τις σχολές οδηγών και την Περιφέρεια η τεράστια λίστα των υποψηφίων οδηγών που περιμένουν να εξεταστούν

Ενοχλητικά τηλεφωνήματα των εισπρακτικών στους οφειλέτες

Ενημερώθηκε για το θέμα ο αρμόδιος Υπουργός και ο Γενικός Γραμματέα Καταναλωτή

Ερωτεύτηκαν κεραυνοβόλα και… έγιναν Κρητικές

Οι ιστορίες δύο γυναικών από την Ολλανδία και τη Γερμανία που έκαναν πατρίδα τους την Κρήτη, για τους συζύγους τους

ΓΝΑΝ: Τελική ευθεία για το κτίριο της Μονάδας Τεχνητού…

Πότε αναμένεται να λειτουργήσει

Αλλάζει χέρια η Creta Farms ύστερα από 50 χρόνια

Εντός την ημέρας οι αδερφοί Δομαζάκη πιθανόν να μάθουν τον επόμενο ιδιοκτήτη της εταιρείας που κληρονόμησαν από τον πατέρα τους

Το τελευταίο αντίο στον Γιώργο Δεικτάκη

Στις 15:00 στον Ιερό Ναό του Αγίου Μηνά η νεκρώσιμος ακολουθία

Καταστράφηκε ολοσχερώς μονοκατοικία στην Ιεράπετρα

Δεν βρίσκονταν μέσα οι ένοικοι

Έπεσε με το αγροτικό του από γκρεμό 30 μέτρων

Ο 66χρονος είναι αδερφός γνωστού κρητικού καλλιτέχνη

Αγρότες: Πριν τα Χριστούγεννα οι επιδοτήσεις

Στόχος της κυβέρνησης τα χρήματα να έχουν καταβληθεί στις 20 Δεκεμβρίου

Κρητικός χρεώθηκε 50 ευρώ επειδή… κόπηκε το ρεύμα

Κάλεσε τη ΔΕΔΔΗΕ και ήταν… 70 λεπτά σε αναμονή

Πένθος για τον θάνατο γνωστής γιατρού

Συλλυπητήρια από την 7η ΥΠΕ Κρήτης

Λάδι Κρήτης: Λιγότερο κατά 30.000 τόνους - 110 εκατομμύρια €…

Η παραγωγή - η οποία φέτος στην Κρήτη αναμενόταν γύρω στους 90.000 τόνους- εκτιμάται πλέον μειωμένη κατά 30% (30.000 τόνους) και η αξία της αποτιμάται συνολικά σε περίπου 80 εκατομμύρια…

Απειλούν τις μέλισσες τα φυτοφάρμακα - Ποια η σωστή χρήση

Εσπερίδα για τις μέλισσες και τα φυτοφάρμακα

Όλες οι ειδήσεις σήμερα

Ροή Ειδήσεων








Social


Όλες οι ειδήσεις σήμερα
Εγγραφείτε δωρεάν στο Newsletter του Creteplus.gr και διαβάστε τις 10 σημαντικότερες ειδήσεις της εβδομάδας.
Δεν έχετε συμπληρώσει το email σας ή το email που δηλώσατε δεν είναι έγκυρο.