Εγγραφείτε δωρεάν στο Newsletter του Creteplus.gr και διαβάστε τις 10 σημαντικότερες ειδήσεις της εβδομάδας.
Δεν έχετε συμπληρώσει το email σας ή το email που δηλώσατε δεν είναι έγκυρο.


Ειδήσεις από την Κρήτη και το Ηράκλειο από το Crete Plus



Το 1821 στη σκιά της εποχής - Τα γεγονότα που οδήγησαν στον ξεσηκωμό

Το 1821 στη σκιά της εποχής - Τα γεγονότα που οδήγησαν στον ξεσηκωμό

Ελλάδα | 25/03/2019 - 20:26
Το 1821 στη σκιά της εποχής - Τα γεγονότα που οδήγησαν στον ξεσηκωμό
Το ιστορικό περίγραμμα μέσα στο οποίο χαράχτηκαν τα γεγονότα που οδήγησαν στον ξεσηκωμό

Ο 19ος αιώνας ήταν ένας αιώνας καταστροφικός για την Οθωμανική Αυτοκρατορία, η οποία ήταν μια χαώδης και πολυφυλετική αυτοκρατορία. Τα διδάγματα του φιλελεύθερου εθνικισμού όπως αναπτύχθηκαν κατά τη διάρκεια της Γαλλική Επανάστασης (1789) έκαναν αισθητή την παρουσία τους σε όλες τις χώρες της Ευρώπης. Από αυτόν το κανόνα δεν ξέφυγε η χώρα μας.

Η Επανάσταση του 1821 είναι ένα προϊόν της φιλελεύθερης αστικής ιδεολογίας αλλά και του κοινωνικού αναβρασμού της μεσαίας αστικής τάξης. Προς την κατεύθυνση αυτή συνέβαλε και η κατάσταση στην οποία είχε περιέλθει το οθωμανικό κράτος παραμονές του 1821.

Οθωμανική Αυτοκρατορία λίγο πριν το 1821

Η Οθωμανική Αυτοκρατορία, παραμονές του 1821, βρισκόταν σε μια κρίσιμη συγκυρία. Ήταν απομονωμένη από το σύμφωνο της “Ιεράς Συμμαχίας”, το οποίο αποσκοπούσε στη διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ των Μεγάλων Δυνάμεων, ενώ παράλληλα προσπαθούσε να επουλώσει τις πληγές της μετά το τέλος του πολέμου με τη Ρωσία, ο οποίος έληξε με βαρύ φόρο αίματος (και χρημάτων) το 1812. Το τέλος του πολέμου έδωσε τη δυνατότητα στον σουλτάνο Μαχμούτ Β’ να θέσει σε εφαρμογή το πρόγραμμα αποδυνάμωσης των ημιανεξάρτητων επαρχιακών διοικητών, στοχεύοντας στην ενίσχυση της κεντρικής εξουσίας του κράτους. Μετά τον τραυματικό πόλεμο με τη Ρωσία, το οθωμανικό κράτος είχε να αντιμετωπίσει εξεγέρσεις που απείλησαν τη συνοχή του, όπως η ανταρσία του Αλή Πασά της Ηπείρου και η αύξηση της επιρροής των Ουαχαμπιτών στην Αραβική Χερσόνησο, ενώ στα ανατολικά του σύνορα είχε εμπλακεί σε πόλεμο με το Ιράν (1821-1823).

Σε αυτό το ταραγμένο πλαίσιο, οι Οθωμανοί αξιωματούχοι μαθαίνουν πως οι Έλληνες βρίσκονται σε επαναστατικό αναβρασμό με πρωτεργάτη τον Αλέξανδρο Υψηλάντη, ο οποίος στις 22 Φεβρουαρίου 1821 διέσχισε τον Προύθο και δύο ημέρες αργότερα εξέδωσε τη γνωστή του προκήρυξη με τον τίτλο «Μάχου υπέρ Πίστεως και Πατρίδος». Το έναυσμα για τη δημιουργία ενός νέου έθνους-κράτους είχε δοθεί με τη στήριξη των νεωτερικών δυνάμεων, πυρήνας των οποίων ήταν η αρχή της αυτοδιάθεσης.

Ανταρσία;

Κάθε έθνος συγκροτείται από ένα σύνολο ατόμων, τα οποία αισθάνονται πως τους συνδέει η κοινή ιστορία, το θρήσκευμα, τα ήθη και έθιμα ή ακόμη και οι κοινοί αγώνες. Οι αυτοπροσδιοριζόμενοι ως Έλληνες στις αρχές του 19ου αιώνα είχαν βρει ως ενοποιητικό κρίκο τη θρησκεία. Εκείνοι που ήσαν ορθόδοξοι χριστιανοί και ζούσαν εντός της ελληνικής επικράτειας, ήσαν και Έλληνες. Η θρησκεία έμελλε να αποτελέσει μοχλό επαναστατικής κινητοποίησης. Για τους Έλληνες, η Επανάσταση του 1821 ήταν ο προπομπός για ένα θρησκευτικό πόλεμο, που από τη μια πλευρά είναι οι χριστιανοί και από την άλλη οι μουσουλμάνοι.

Αυτό βέβαια δεν ίσχυε από την πλευρά των Οθωμανών, οι οποίοι ερμήνευσαν την επανάσταση ως ένα εσωτερικό πολιτικό ζήτημα και ανησυχούσαν ότι η συμμαχία των ορθόδοξων υπηκόων, οι οποίοι είχαν εκπέσει στο καθεστώς των “χαρμπήδων” (όσων δηλαδή βρίσκονταν σε εμπόλεμη κατάσταση με την ισλαμική κοινότητα), ήταν ιδιαίτερα απειλητική για τη διατήρηση της καθεστηκυίας τάξης, την ακεραιότητα του κράτους και τη διαιώνιση της δυναστείας. Το γεγονός όμως ότι οι Έλληνες ήταν διασπαρμένοι σε όλη την επικράτεια της αυτοκρατορίας αποτελώντας μια “υπερτοπική” ομάδα, καθώς και οι φόβοι για συμμετοχή Αλβανών στην εξέγερση και επέκταση των ταραχών στη Βουλγαρία και σε άλλες περιοχές της αυτοκρατορίας είχαν οδηγήσει τους Οθωμανούς στον σχηματισμό της πεποίθησης ότι πρόκειται για μια αναμέτρηση με θρησκευτικό και διακοινοτικό υπόβαθρο.

Η στάση του Πατριαρχείου

Πέντε χρόνια πριν την Επανάσταση του 1821, το Πατριαρχείο κατέβαλε προσπάθειες ώστε να αναχαιτίσει τις ιδέες της νεωτερικότητας, οι οποίες θα έπλαθαν την επαναστατική συνείδηση του Έλληνα. Το Πατριαρχείο είχε τον ρόλο του διαμεσολαβητή μεταξύ του χριστιανικού κόσμου και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Είχε έναν ηγετικό ρόλο στην ελληνική κοινωνία. Στην ηγεσία, στην οποία όφειλαν να υποτάσσονται οι υπόδουλοι Έλληνες, εντάσσονταν, εκτός από τον σουλτάνο, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Γρηγόριος Ε’, οι Φαναριώτες ηγεμόνες και γενικά όλοι όσοι κατείχαν επιφανείς θέσεις στην εκκλησιαστική και κοσμική ηγεσία της υπόδουλης ελληνικής κοινωνίας.

Αποθαρρυντική ήταν η στάση του Πατριάρχη Γρηγόριου Ε’, ο οποίος αφόρισε το κίνημα του Υψηλάντη στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, αλλά αργότερα εκτελέστηκε με την - αβάσιμη - αιτιολογία ότι, παρόλο που γνώριζε τις προετοιμασίες για την έκρηξη της Επανάστασης, δεν προέβη στις απαραίτητες ενέργειες. Παρά το γεγονός ότι ο σουλτάνος το 1823 απευθύνθηκε στους μητροπολίτες που παρέμεναν αφοσιωμένοι στο οθωμανικό κράτος και τους ζήτησε να συνεργαστούν με τις οθωμανικές δυνάμεις (εξ αυτών κάποιοι δέχτηκαν), η πλειοψηφία του κατώτερου κλήρου προσαρμόστηκε στα δεδομένα και υπήρξαν πρωτοπόροι στην απελευθερωτική προσπάθεια.

25 Μαρτίου 1821

Οι ηγέτες και οι διαφωνίες

Κάθε επανάσταση για να έχει θετική πορεία οφείλει να έχει μια πολιτική ηγεσία που θα αναλάβει την αποτελεσματική διεξαγωγή του πολέμου, αλλά και το κενό εξουσίας που ενδεχομένως θα προκύψει μετά την έναρξή του. Η Ελληνική Επανάσταση είχε όμως πολλούς ηγέτες, οι οποίοι διαφωνούσαν σε πολλά σημεία.

Υπήρχαν οι Έλληνες της Διασποράς, οι οποίοι μπόλιαζαν με τις ιδέες τους το επαναστατικό σθένος των Ελλήνων. Υπήρχαν οι εκπρόσωποι της Φιλικής Εταιρείας, που ήταν η ανώτατη “Αρχή” του κινήματος, όσο και οι κατά τόπους ισχυροί πρόκριτοι, οπλαρχηγοί και καπετάνιοι, που ήταν και οι παραδοσιακές ηγετικές ομάδες των Ελλήνων. Αμέσως μετά την έναρξη των πρώτων κατά τόπους μαχών, συγκροτήθηκε στην Καλαμάτα η “Μεσσηνιακή Γερουσία” (ή Σύγκλητος ή Βουλή), με επικεφαλής τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, και λίγες ημέρες αργότερα στην Πάτρα το “Αχαϊκό Διευθυντήριο” με ηγέτη τον Μητροπολίτη Παλαιών Πατρών Γερμανό.

Στις 25 Μαρτίου του 1821, η “Μεσσηνιακή Γερουσία” κηρύσσει την Επανάσταση μέσα από ένα άκρως ενδιαφέρον κείμενο, όπου ανακοινώνεται η επίσημη έναρξή της στην ευρωπαϊκή κοινή γνώμη. Ο δρόμος για την πολιτική ανεξαρτησία είχε μόλις ξεκινήσει...

neakriti.gr


Συντάκτης: Newsroom CretePlus.gr


Σχόλια

comments powered by Disqus
Αν θέλεις το πρόβλημα σου να ακουστεί, αν τα "στραβά και τα ανάποδα" που βλέπεις γύρω σου σε κάνουν να δυσανασχετείς, τότε...

Γίνε εσύ ο ρεπορτερ του CretePlus.gr.

Αν βρίσκεσαι στο δρόμο αποθήκευσε τους αριθμούς μας και στείλε μας τη φωτογραφία, το βίντεο ή το μήνυμα σου και δες το να ανεβαίνει άμεσα με εμάς αιχμή για την επίλυση του.

reporter@creteplus.gr 6932255686.

Δες το άρθρο σου στα "δικά σας ρεπορτάζ"



Ειδήσεις Ελλάδα

Θρίλερ με το τάνκερ που κατευθύνεται Καλαμάτα- Η προειδοποίηση…

Τι δήλωσε ο υπουργός Ναυτιλίας Γιάννης Πλακιωτάκης

Τζόκερ: Νέος κροίσος 6,7 εκατομμυρίων ευρώ μέσω… διαδικτύου

Με πλήρες σύστημα έκανε την… τύχη του

Σοκ στην Κέρκυρα: Υπάλληλος ξενοδοχείου βίασε 14χρονη

Ο δράστης ομολόγησε στην αστυνομία την πράξη του

Πανσέληνος Αυγούστου: Υπέροχες φωτογραφίες από το πιο…

Δείτε εικόνες από το ολόγιομο φεγγάρι που μας κράτησε ξύπνιους το βράδυ του 15αύγουστου

Εύβοια: Χωρίς ενεργό μέτωπο η φωτιά - Μάχη για να την οριοθετήσουν

Στο σημείο της μεγάλης αναζωπύρωσης γίνονται ακόμα προσπάθειες από τους πυροσβέστες και τους εθελοντές

Πότε ανοίγουν τα σχολεία;

Σε λιγότερο από ένα μήνα χτυπάει το πρώτο κουδούνι για τους μαθητές σε όλη την Ελλάδα

Συνελήφθησαν 2 άνδρες για εμπρησμούς στη Μεσσηνία και την…

Δύο άτομα συνελήφθησαν για εμπρησμούς σε περιοχές της Μεσσηνίας και της Ηλείας

Δεύτερο 24ωρο πύρινης«κόλασης» στην Εύβοια:Ρίψεις από αέρος…

Σε αρκετά μέτωπα η φωτιά στην Εύβοια - Τιτάνια η μάχη των πυροσβεστών

Η Ελαφόνησος πριν και μετά την πυρκαγιά: Αποκαρδιωτικές…

Η φωτιά έκαψε το 25% του νησιού, καίγοντας έκταση μεγαλύτερη των 5.000 στρεμμάτων

Φωτιά στην Εύβοια: Συγκλονίζουν οι εικόνες από την εκκένωση…

Η φωτιά έφτασε πρώτα στο χωριό Μακρυμάλλη και στη συνέχεια στο Κοντοδεσπότι

Ανεξέλεγκτη η πύρινη λαίλαπα στην Εύβοια - Εκκενώθηκαν…

Εκκενώνονται χωριά στην Εύβοια λόγω της μεγάλης πυρκαγιάς που μαίνεται ανεξέλεγκτα - Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης δημοτικές ενότητες - Το πρωί φτάνουν στην Ελλάδα…

Η φωτιά στην Εύβοια όπως φαίνεται από δορυφόρο

Μεγάλο μέρος του καπνού που έχει εκλυθεί από τις φλόγες της Εύβοιας έχει εγκλωβιστεί στο λεκανοπέδιο της Αττικής εξηγεί ο μετεωρολόγος Θοδωρής Κολυδάς παραθέτοντας…

Συνεχίζεται η πύρινη "κόλαση" σε όλη την Ελλάδα

Η κατάσταση στην Εύβοια είναι εκτός ελέγχου, μιας και η φωτιά καίει παρθένο πυκνό δάσος, στο οποίο μπορούν να επιχειρούν μόνο εναέρια μέσα, καθώς η πρόσβαση από εδάφους…

Υμηττός: Μάχη με τις φλόγες από 141 πυροσβέστες - Εκκενώθηκαν…

Μεγάλη προσπάθεια των πυροσβεστικών δυνάμεων να τεθεί υπό έλεγχο - Εκκενώθηκαν σπίτια

Τι προκάλεσε το θάνατο της άτυχης 35χρονης αστροφυσικού

Από τι προήλθε ο θάνατος της 35χρονης αστροφυσικού Νάταλι Κρίστοφερ

«Ξαναχτυπά» ο ιός του Δυτικού Νείλου - Που καταγράφονται…

4 νεκροί και 35 κρούσματα από τις αρχές του 2019

Νεκρός 14χρονος ποδηλάτης στη Φθιώτιδα - Οδηγός παρέσυρε…

Ο οδηγός συνελήφθη μετά το τροχαίο

Τέλος το πανεπιστημιακό άσυλο!

Με 162 «ναι» έγινε δεκτό το Πολυνομοσχέδιο στη Βουλή

Θρήνος για τη Ναταλί Κρίστοφερ - Η απώλειά της έχει συγκλονίσει…

Συντετριμμένοι είναι οι φίλοι της άτυχης βιολόγου, η οποία ήταν ιδιαίτερα αγαπητή, από τον αδόκητο χαμό της

Θάνατος αστροφυσικού: Από τι επήλθε ο θάνατος της 35χρονης

Τι δήλωσε ο ιατροδικαστής μετά την αυτοψία στην Ικαρία

Διασώστης για το θάνατο της αστροφυσικού: «Καταπλακώθηκε…

Τραγικός ο θάνατος της 35χρονης - Καταπλακώθηκε από βράχο σύμφωνα με διασώστη

Εξαφάνιση Βρετανίδας Αστροφυσικού στην Ικαρία: Τι αποκάλυψε…

Νέα αποκαλυπτικά στοιχεία για την εξαφάνιση της Βρετανίδας Αστροφυσικού

Συγκλονίζει η μητέρα του Γρηγορόπουλου: «Το παιδί μου στο…

Ένα κείμενο που υπογράφει η μητέρα του αδικοχαμένου παιδιού και περιγράφει πώς βίωσε η ίδια την κατάσταση στα δικαστήρια

Ιός Δυτικού Νείλου: Δύο οι νεκροί στη χώρα μας

Την τελευταία τους πνοή άφησαν δύο ηλικιωμένη, θύματα του ιού του Δυτικού Νείλου - Τι αναφέρει η ανακοίνωση του ΕΟΔΥ

ΕΦΚΑ: Τι αλλάζει στις συντάξεις χηρείας;

Ο ΕΦΚΑ κάνει κάποιες διευκρινίσεις βάσει της σχετικής εγκυκλίου

Περιστέρι: Βίντεο ντοκουμέντο δευτερόλεπτα μετά τη δολοφονία…

Σοκαρισμένοι και πανικοβλημένοι οι θαμώνες της καφετέριας, τρέχουν για να σωθούν

Περιστέρι - Δολοφονία στην καφετέρια Παπαγιάνη και Δαλιάνη:…

Στο Μάνο Παπαγιάνη και την Αγγελική Δαλιάνη ανήκει η καφετέρια που έλαβε χώρα η στυγερή δολοφονία

Η τραγική ειρωνεία για τον Αλέξανδρο Ζαχαριά: Πριν από…

Ο Αλέξανδρος Ζαχαριάς είχε εμπλακεί σε τροχαίο με Ferrari μαζί με τον πατέρα του

Νεκρός σε τροχαίο γιος ιδιοκτήτη μεγάλης αλυσίδας παιχνιδιών

Πρόκειται για τον 23χρονο γιο του ιδιοκτήτη της αλυσίδας καταστημάτων παιχνιδιών «Ζαχαριάς»

Φονική πυρκαγιά στο Μάτι: Ένα χρόνο μετά και κανείς δεν…

«Μαύρη» επέτειος για την εθνική τραγωδία στο Μάτι

Οικογενειακές εξερευνήσεις για γονείς με παιδιά από 6 έως…

Ολοκληρώνονται αυτό τον μήνα οι οικογενειακές μας συναντήσεις στο Παιδικό Μουσείο Εξερεύνησης!

Προγραμματικές δηλώσεις κυβέρνησης: Μειώνεται ο ΕΝΦΙΑ…

Ποιοι είναι οι κεντρικοί άξονες της ομιλίας του πρωθυπουργού

Σεισμοί στην Ελλάδα: Η λίστα του τρόμου!

Τα 5,1 Ρίχτερ ξύπνησαν μνήμες και προκάλεσαν αναστάτωση και ανησυχία στους Έλληνες

Σεισμός στην Αθήνα:49 μετασεισμοί μέσα σε λίγες ώρες - Τα…

Λέκκας και Καρύδης δίνουν πολύτιμες συμβουλές για να προστατευτούμε από τον σεισμό

Φονική Θεομηνία στη Χαλκιδική: 6 νεκροί και ένας αγνοούμενος

Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης η Χαλκιδική - 2 παιδιά τα μικρότερα θύματα

Κοινωνικός Τουρισμός: Γιατί καθυστερούν τα αποτελέσματα;

Από μέρα σε μέρα αναβάλλεται η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων για τις δωρεάν διακοπές

Ο φονικός σεισμός της Σαντορίνης που σήκωσε παλιρροϊκό…

Σαν σήμερα ο τρομερός σεισμός με τους 53 νεκρούς

Νέα κυβέρνηση: Τα ονόματα που θα ανακοινώσει ο Κυριάκος…

Η νέα σύνθεση του νέου Υπουργικού Συμβουλίου θα ανακοινωθεί το απόγευμα (6 μ.μ.)

Εθνικές Εκλογές 2019: Σαρωτική η νίκη της ΝΔ - Αυτοδύναμη…

Στις 8 μονάδες η διαφορά με τον ΣΥΡΙΖΑ - Στη Βουλή Βαρουφάκης και Βελόπουλος, εκτός η Χρυσή Αυγή - Ενωτικός εμφανίστηκε στην πρώτη του μετεκλογική δήλωση ο Κυριάκος Μητσοτάκης…

Δεμένα σήμερα τα πλοία στα λιμάνια

Η ΠΝΟ προχωρά σε 24ωρη απεργία - Τι ζητούν οι ναυτικοί;

Πανελλήνιες εξετάσεις: Τέλος στην αγωνία - Σήμερα οι βαθμολογίες

Από την επόμενη Πέμπτη, 4 Ιουλίου, οι υποψήφιοι θα μπορούν να οριστικοποιήσουν το μηχανογραφικό τους δελτίο

Γιατί δεν πρέπει να οδηγείτε… ημίγυμνοι;

Τα… «όχι» της οδήγησης το καλοκαίρι

Όλες οι ειδήσεις σήμερα

Ροή Ειδήσεων








Social


Όλες οι ειδήσεις σήμερα
Εγγραφείτε δωρεάν στο Newsletter του Creteplus.gr και διαβάστε τις 10 σημαντικότερες ειδήσεις της εβδομάδας.
Δεν έχετε συμπληρώσει το email σας ή το email που δηλώσατε δεν είναι έγκυρο.