Εγγραφείτε δωρεάν στο Newsletter του Creteplus.gr και διαβάστε τις 10 σημαντικότερες ειδήσεις της εβδομάδας.
Δεν έχετε συμπληρώσει το email σας ή το email που δηλώσατε δεν είναι έγκυρο.


Ειδήσεις από την Κρήτη και το Ηράκλειο από το Crete Plus



«Eν Αρχή εστί το Πνεύμα»

«Eν Αρχή εστί το Πνεύμα»

Ηράκλειο | 21/11/2017 - 16:50
«Eν Αρχή εστί το Πνεύμα»
Το Σάββατο, 18 Νοεμβρίου 2017, στην Αίθουσα Διαλέξεων της Ενορίας Παναγίας Μπεντεβή στο Ηράκλειο, έλαβε χώρα μια εξαίρετη εκδήλωση, που είχε ως θέμα της «Πτυχές της Ορθοδοξίας σε Νεοέλληνες ποιητές».

Επτά άνθρωποι των Γραμμάτων παρουσίασαν σε όλους  παρακολούθησαν την εκδήλωση όψεις της Ορθοδοξίας, μέσα από την ξεχωριστή ματιά επτά Νεοελλήνων ποιητών: του Μητροπολίτη Πέργης κ. Ευαγγέλου, του Οδυσσέα Ελύτη, του Νικηφόρου Βρεττάκου, της Μελισσάνθης, της Ζωής Καρέλλη, του Νίκου Καρούζου και του Γιάννη Βαρβέρη. Επρόκειτο, όντως, για μια πνευματική πανδαισία, για μια αναβάπτιση στον κόσμο του πνεύματος, στον κόσμο της ελευθερίας. Ο ποιητικός λόγος, τον οποίο προσέγγισαν με σεβασμό αλλά και με κριτικό πνεύμα οι ομιλητές, αναδείχτηκε ως ο κατ’ εξοχήν λόγος του πνεύματος. Όσοι παρακολούθησαν την εκδήλωση βρέθηκαν μέσα στην ομορφιά του ποιητικού λόγου, ένιωσαν αυτό που συνηθίζουμε να λέμε «πνευματική ανάταση» και αντιλήφθηκαν πως η Ορθοδοξία είναι κάτι σαν την αναπνοή της Νεοελληνικής ποίησης, είναι μια δύναμη που, είτε φανερά είτε υποδόρια, εμπνέει την ποίηση, είναι η δροσερή αύρα που γεμίζει το στήθος του ποιητή, από όπου εκπορεύεται η ποιητική δημιουργία. 

Δεν είναι, όμως, σκοπός μου να επαινέσω την εκδήλωση ούτε τους ομιλητές ούτε και τους οργανωτές της. Εξάλλου, η εκδήλωση ανήκει πλέον στο παρελθόν.  Σκοπός μου είναι να αναδείξω αυτό που άφησε ως μήνυμα, δηλαδή το «Ἐν ἀρχῇ ἐστι τὸ πνεῦμα». Στην αρχή των πάντων είναι το πνεύμα, από το πνεύμα ξεκινούν όλα κι ό, τι δεν ανήκει σ’ αυτό είναι καταδικασμένο σε θάνατο, είναι δέσμιο του θανάτου. Θα προσπαθήσω να γίνω σαφέστερος, επειδή στην εποχή μας, μια εποχή υλοφροσύνης και εξωστρέφειας, ατομικισμού και αποθέωσης του «έχειν», το να μιλεί κάποιος για το πνεύμα ακούγεται παράδοξο, εκτός εποχής, ακατανόητο, ακόμη και ουτοπικό. Ο μεγάλος  Ρώσος φιλόσοφος του περασμένου αιώνα Νικόλαος Μπερντιάεφ γράφει στο βιβλίο του «Πνεύμα και πραγματικότητα»: «Ο κόσμος τείνει ν’ απαρνηθεί  την πραγματικότητα του πνεύματος. Δεν αμφιβάλλει καθόλου για τα ορατά αντικείμενα που τον εξαναγκάζουν να τα παραδεχτεί. Το πνεύμα όμως δεν είναι ένα ορατό αντικείμενο· τουλάχιστον δεν είναι ένα αντικείμενο ανάμεσα στ’ άλλα».Αυτό κάνει το έργο των πνευματικών ανθρώπων εξαιρετικά δύσκολο και τους ίδιους να μοιάζουν με ένα σπάνιο είδος, που τείνει προς εξαφάνιση. 

Πρώτα-πρώτα, τι σημαίνει «πνεύμα»και τι «πνευματικός άνθρωπος»; Θα προσπαθήσω να οριοθετήσω την έννοια των λέξεων, επειδή συχνά χρησιμοποιούμε τις λέξεις, δίχως όμως και να έχουμε σαφή εικόνα της έννοιας. Για τους αρχαίους Έλληνες το «πνεύμα»σήμαινε την πνοή, το φύσημα του  αέρα, την πνοή της ζωής, την έμπνευση, και στην Κ. Διαθήκη το Άγιο Πνεύμα αλλά και το υψηλότερο και ευγενέστερο μέρος του ανθρώπινου προσώπου.  Θα έλεγα ότι με την Κ. Διαθήκη η λ. «πνεύμα»λαμβάνει το αληθινό της περιεχόμενο. Συνδυαζόμενες, λοιπόν, οι δυο σημασίες του πνεύματος, ως εμπνεύσεως και ως της δυνάμεως εκείνης που ανυψώνει τον άνθρωπο, ώστε να κατακτήσει τον υψηλότερο εαυτό του, υπερβαίνοντας ή μεταμορφώνοντας τα ένστικτά του, μας δίνουν την έννοια του όρου. Ως έμπνευση, το πνεύμα είναι η δημιουργική δύναμη που φέρνει στην εμφάνεια νέα δημιουργήματα, που κάνει το χάος κόσμο, που βάζει σε τάξη τον εσωτερικό κόσμο του ανθρώπου. Στην αφήγηση της Π. Διαθήκης διαβάζουμε ότι κατά τη δημιουργία του κόσμου «πνεῦμα Θεοῦ ἐπεφέρετο ἐπάνω τοῦ ὕδατος», που δείχνει τη δημιουργική  παρουσία του Πνεύματος στην ίδια τη δημιουργία του κόσμου. Το πνεύμα, λοιπόν, είναι δημιουργικό, είναι η δύναμη που αλλάζει τον κόσμο και τον άνθρωπο, που τον μεταμορφώνει, τον αναγεννά. Καμιά άλλη δύναμη δεν μπορεί να αλλάξει τον άνθρωπο τόσο βαθιά και αληθινά, όσο το πνεύμα. Υπάρχουν ασφαλώς κι άλλες δυνάμεις που μπορούν να το κάμουν, αλλά η αλλαγή θα είναι επί το χείρον. Μια τέτοια δύναμη π.χ. είναι ο φόβος, που τον χρησιμοποιούν τα ολοκληρωτικά καθεστώτα. Σκεφτείτε, όμως, τι είδους αλλαγή επιφέρουν στον άνθρωπο…

Άρα το πνεύμα είναι κάτι το πολύ βαθύ, είναι η δύναμη που βυθίζεται κι έχει την αρχή του στον ίδιο το Θεό, είναι θεία παρουσία. Υπ’ αυτή την έννοια το πνεύμα δεν μπορεί παρά να είναι πνεύμα ελευθερίας και ήθους. Πνεύμα δίχως ελευθερία δεν υπάρχει, όπως δεν υπάρχει ελευθερία χωρίς πνεύμα: «Τὸ πνεῦμα ὅπου θέλει πνεῖ» (Ιωάν.  3,8). Αλλά και το άηθες πνεύμα αυτοκαταστρέφεται, όπως συμβαίνει και με το ήθος που δεν συνοδεύεται από πνευματική ζωή. Αλλά αυτό μας οδηγεί σε μια νέα ισότητα: αν το πνεύμα είναι ελευθερία, τότε και η πνευματική δημιουργία δεν μπορεί παρά να είναι ελεύθερη, δεν μπορεί να υπάρξει εκτός του κλίματος της εσωτερικής ελευθερίας. Δημιουργός είναι μόνο εκείνος που δημιουργεί «πειθόμενος τοῖς ἑαυτοῦ ρήμασι». Άλλως, είναι υποχείριο, δρα κατ’ εντολήν. Μόνο όταν οι επιλογές είναι ελεύθερες, ο άνθρωπος είναι γνήσιος και αληθινός πνευματικός δημιουργός. 

Για να λειτουργήσει, λοιπόν, ο άνθρωπος ως δημιουργός ή γενικότερα ως γνησίως ανθρώπινο ον, θα πρέπει να γίνει φορέας του πνεύματος, δηλαδή να αποκτήσει την ελευθερία εκείνη που θα τον βγάλει όχι από την κοινωνία και τον κόσμο αλλά από οτιδήποτε τον εγκλείει στη μικρή, ρευστή, ευεπίφορη στο κακό ανθρώπινη φύση. Η σύγχρονη κοινωνία δεν θα έλεγε κανείς πως συντελεί στην ανακάλυψη του πνεύματος ούτε και αφήνει πολλά περιθώρια για γνήσια πνευματική δημιουργία, επειδή είτε διαστρέφει το νόημα του πνεύματος και της πνευματικότητας είτε μεταβάλλει τα έργα του πνεύματος σε καταναλωτικά προϊόντα. Υπ’ αυτή την έννοια η κοινωνία μας, όπως γράφει και πάλι ο Μπερνιάεφ, «είναι το τέλος των δημιουργικών κινήσεων του πνεύματος, η εξάλειψη και το κρύωμα της φωτιάς.» Και συνεχίζει: «Υπάρχει μια πνευματικότητα για τη χρήση των αστών, αλλά αυτή η πνευματικότητα δεν έχει τίποτε το πνευματικό». 

Μέσα σε αυτό τον αφιλόξενο για το πνεύμα κόσμο, εκείνοι που προσπαθούν να το κρατήσουν ζωντανό είναι οι ποιητές, αυτά τα «μυθόβια όντα», όπως τους αποκαλεί ο Νίκος Καρούζος. Οι ποιητές  ζουν με τους μύθους, δηλαδή με το κατεξοχήν αποδεικτικό στοιχείο της ελευθερία του πνεύματος, τη φαντασία, αλλά πλάθουν και μύθους, πλάθουν δηλαδή κόσμους που πάνε πέρα από τον κόσμο, όχι ως κάτι το ουτοπικό, αλλά ως αποκάλυψη του κρυμμένου βάθους της πραγματικότητας. Ο ποιητής βαθαίνει τον εσωτερικό του κόσμο, ανακαλύπτει τους λόγους των πραγμάτων, επειδή πατά γερά στη γη. Και πατά γερά στη γη, γιατί το ένα πόδι του βρίσκεται έξω από αυτήν, όπως έχει πει ο Ο. Ελύτης.  Ο ποιητής ανοίγει τη συνείδηση σε κόσμους που ο κοινός άνθρωπος ούτε φαντάζεται. Γι’ αυτό και είναι ελεύθερος, άρα αληθινός δημιουργός. Κι αν ο ποιητής είναι ελεύθερος δημιουργός, τότε είναι φορέας του πνεύματος, είναι ο κατεξοχήν πνευματικός άνθρωπος.

Να γιατί είπα από την αρχή πως «Ἐν ἀρχῇ ἐστι τὸ πνεῦμα». Αυτό το πνεύμα το αληθινό που έπνευσε στην Αίθουσα Διαλέξεων της Ενορίας Μπεντεβή κι έδωσε τη δροσιά της ομορφιάς, του στοχασμού και της ελευθερίας σε όσους βρέθηκαν εκεί. Αυτού του ζώντος πνεύματος έχουμε ανάγκη σήμερα «κι όποιος δεν το καταλαβαίνει δεν ξέρει πού πατά και πού πηγαίνει» (Διονύσης Σαββόπουλος). Με τους ποιητές, λοιπόν. Να βάλουμε το πνεύμα ως έμπνευση, ως ελευθερία και ως ήθος στο θεμέλιο της ζωής μας. Μόνο αυτή η επιλογή μπορεί να δώσει νόημα στη ζωή και να μας κρατήσει ζωντανούς.   

Γιάννης Γ. Τσερεβελάκης


Συντάκτης: Newsroom CretePlus.gr


Σχόλια

comments powered by Disqus
Αν θέλεις το πρόβλημα σου να ακουστεί, αν τα "στραβά και τα ανάποδα" που βλέπεις γύρω σου σε κάνουν να δυσανασχετείς, τότε...

Γίνε εσύ ο ρεπορτερ του CretePlus.gr.

Αν βρίσκεσαι στο δρόμο αποθήκευσε τους αριθμούς μας και στείλε μας τη φωτογραφία, το βίντεο ή το μήνυμα σου και δες το να ανεβαίνει άμεσα με εμάς αιχμή για την επίλυση του.

reporter@creteplus.gr 6932255686.

Δες το άρθρο σου στα "δικά σας ρεπορτάζ"



Ειδήσεις Ηράκλειο

Θλίψη στη Μεσαρά για την 19χρονη Μελανθία

Βαρύ το πένθος για τη φοιτήτρια που βρέθηκε νεκρή στο σπίτι της

Πιάστηκε επ’ αυτοφώρω με χιλιάδες λαθραία πακέτα τσιγάρα…

Ένας 43χρονος συνελήφθη στο Ηράκλειο - Έρευνες του Λιμενικού σε αυτοκίνητο και σπίτι

Ηράκλειο: Κλείνουν δρόμους για να φτιάξουν γέφυρες κινδύνου…

Έκτακτη συντήρηση σε αρμούς γεφυρών οι οποίοι έχουν υποστεί φθορές και κρίθηκαν δυνητικά επικίνδυνοι για τους χρήστες των αντιστοίχων οδών

Τραγωδία στο Ηράκλειο: Εντοπίστηκε νεκρή 19χρονη

Την αναζητούσαν οι δικοί της

Έτσι θα κριθούν οι απαγωγείς του Μιχάλη Λεμπιδάκη

Βαρύ το κατηγορητήριο - Οι ποινές που προβλέπει ο νόμος για τους απαγωγείς του Κρητικού επιχειρηματία

Ζευγάρι απατεώνων αποσπούσε στοιχεία τραπεζικών καρτών…

Εξιχνιάστηκαν δέκα περιπτώσεις ανυποψίαστων πολιτών

Ηράκλειο: Από αδέσποτο... στο "Ελλάδα έχεις ταλέντο" (βίντεο)

Ο Γκάνταλφ είναι ένα γουεστάκι, πρώην αδέσποτο, από την Αμουδάρα Μαλεβιζίου.

Ηράκλειο: "Πλημμύρισε" με παιδικές φωνούλες το Ράδιο Κρήτη…

Παιδικές παρουσίες και χαρούμενες φωνούλες γέμισαν σήμερα 15/11/2018 οι εγκαταστάσεις του Ράδιο Κρήτη και του site ekriti.gr.

71η Εθελοντική Αιμοδοσία Ηρακλείου Στο Κέντρο του Ηρακλείου

Εθελοντική Αιμοδοσία θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο  17.11.2018 στο κέντρο της πόλης του Ηρακλείου (στο Αίθριο της Λότζια), 

Συνεδριάζει τη Δευτέρα 19 Νοεμβρίου το Δημοτικό Συμβούλιο…

Συνεδριάζει στο Δημοτικό Κατάστημα Ηρακλείου (αίθ. Ελευθ. Βενιζέλου) την Δευτέρα 19 Νοεμβρίου 2018 και ώρα 17:55 το Δημοτικό Συμβούλιο Ηρακλείου με τα εξής θέματα στην ημερήσια…

Άγνωστη εικόνα του Αγίου Μηνά έρχεται στο Ηράκλειο - Μυστήριο…

Δημοπρατήθηκε στη Γερμανία και αναμένεται στο Ηράκλειο - Γρίφος γύρω από την καταγωγή και την δημιουργία της εικόνας

Zωντανεύουν οι μνήμες στην υπόθεση ασέλγειας της 8χρονης…

Η υπόθεση έγινε γνωστή χθες όπου επρόκειτο να εκδικαστεί με κατηγορίες ασέλγειας ενός κοριτσιού 8 χρονών από έναν 66χρονο.

Εγκαίνια για τη νέα Ιχθυαγορά του Ηρακλείου

Η νέα ψαραγορά στεγάζεται σε ισόγειο επιφάνειας 627,48τ.μ

Καβγάς σε σχολείο - Μαθητές πιάστηκαν στα χέρια

Καβγάς μεταξύ μαθητών φάινεται να σημειώθηκε το πρωί σε Λύκειο του Ηρακλείου.

Ο Γιάννης Κουράκης υποψήφιος στο Δήμο Ηρακλείου - Τι λέει…

...Με αίσθημα ευθύνης αποφασίσαμε μαζί με τη Δημοτική μας ομάδα, να θέσουμε στην κρίση σας, τη δουλειά, τα σχέδια και την προετοιμασία που έχουμε κάνει για το ΗΡΑΚΛΕΙΟ…

Ώρες αγωνίας για τον… ανήλικο που τραυματίστηκε σε τροχαίο

Δίνει μάχη για την ζωή του στην Εντατική

Τραγωδία με 37χρονη - Βρέθηκε νεκρή στο σπίτι της

Συναγερμός στις αρχές ενώ τα ακριβή αίτια θα "δείξει" η νεκροψία

Πατσίδες: Φωτιά από τζάκι σπιτιού σήμανε συναγερμό -Στο…

Κινητοποίηση στο ΕΚΑΒ αλλά και την Πυροσβεστική, με τους άντρες να ρίχνονται στη μάχη με τις φλόγες

Εκτός Ψυχιατρικής ο 60χρονος που παρενόχλησε σεξουαλικά…

Η καταγγελία είχε σοκάρει την τοπική κοινωνία - Μήνυση από την οικογένεια του 15χρονου υπεβλήθη

Παπάς που δάγκωσε αστυνομικό: «Δεν θυμάμαι τίποτα - Ζητώ…

Αντιδράσεις από την Αρχιεπισκοπή για τον παπά που δάγκωσε αστυνομικό - Στις 26 Νοεμβρίου η απολογία του

Χρυσό βραβείο στο μενού του ΠΑΓΝΗ

Χρυσό βραβείο έλαβε το Τμήμα Διατροφής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ηρακλείου

Στη ΜΕΘ ο ανήλικος που χτύπησε στο κεφάλι μετά το τροχαίο

Σε σοβαρή κατάσταση ο νεαρός οδηγός μηχανής

Εικόνες - σοκ με δεκάδες νεκρά ψάρια κοντά στο Παγκρήτιο…

Στις εκβολές του ποταμού κείτονται τα ψάρια νεκρά και οι ιθύνοντες ψάχνουν να βρουν το λόγο

Μεθυσμένος ιερέας επιτέθηκε σε αστυνομικούς

Σε κατάσταση αμόκ στο Αστυνομικό Μέγαρο

Είχαν στα σπίτια τους από χειροβομβίδες μέχρι πολεμικά…

Χειροπέδες σε τρεις Ηρακλειώτες για κατοχή όπλων, κλοπές αλλά και για ναρκωτικά

Η σκληρή καθημερινότητα των ΑμεΑ, μέσα από ένα βίντεο

«Βόλτα» με τον Παραολυμπιονίκη, Γιώργο Καπελλάκη, στους απροσπέλαστους δρόμους του Ηρακλείου

Πλημμύρισαν τα ΤΕΠ του Βενιζέλειου - Σε απόγνωση ασθενείς…

Τι αναφέρει από πλευρά της η διοίκηση του νοσοκομείου

Βίντεο: Η επιχείρηση αποκόλλησης του δεξαμενόπλοιου στο…

Προσάραξε στα αβαθή στον Κόλπο του Δερματά

Το λάθος που έκανε Ηρακλειώτης με γειτόνισσα και το πλήρωσε…

Πώς την "πάτησε" και έφτασε να τον κλέβει η γειτόνισσα σταδιακά για περίπου ένα χρόνο χωρίς να το καταλάβει

Έπεσε από το μπαλκόνι και μπήκε σε... περιπέτειες

Δυσάρεστη... έκπληξη για γυναίκα στο Ηράκλειο.

Στο εδώλιο του Εφετείου ο 57χρονος για το φονικό στο Μπιτζαριανό

Αναβιώνει η υπόθεση δολοφονίας του κτηνοτρόφου Ανδρέα Κανάκη

Η τελευταία κουβέντα του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη στο Λευτέρη…

Συγκίνηση στην εκδήλωση της ΝΟΔΕ Ηρακλείου για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη

Οίκοι ανοχής... τέλος για το Ηράκλειο!

Το Διοικητικό Πρωτοδικείο αποφάσισε να σφραγιστούν οι οίκοι ανοχής που βρίσκονται στο Ηράκλειο.

F16 σκίζει τους αιθέρες πάνω από το Ηράκλειο

Δοκιμαστική πτήση από την ομάδα Ζευς

«Σχολικά Γεύματα»: Ποια σχολεία της Κρήτης συμμετέχουν;

18 σχολεία του Ηρακλείου συμμετέχουν στο πρόγραμμα «Σχολικά Γεύματα»

Δεν άφησαν τίποτα όρθιο από σχολικό συγκρότημα - Εικόνες…

Ενδελεχής έρευνα από την Αστυνομία για το σχολικό συγκρότημα του 12ου γυμνασίου και του 6ου Λυκείου που έπεσε «θύμα» βάνδαλων

Ηχηρή παραίτηση του Γιάννη Ρασούλη

Παραιτήθηκε από πρόεδρος στην ΔΕΥΑΗ

Έπαθε έμφραγμα ενώ οδηγούσε στην εθνική οδό

Ένιωσε αδιαθεσία την ώρα που ήταν στο τιμόνι

Ξεκινούν σήμερα οι εργασίες στο πάρκο Γεωργιάδη

Τo έργο θα εκτελεστεί τμηματικά

Βραβείο... Best Parking σε δύο Ηρακλειώτες!

Στο Ηράκλειο συναγωνίζονται το ποιος θα παρκάρει καλύτερα για να εμποδίσει την διέλευση των πεζών - αρκεί να κάνουν εκείνοι αυτό που θέλουν.

Νεκρός 40χρονος ποδηλάτης στις Μοίρες

Σκοτώθηκε ακαριαία ποδηλάτης στη Μεσαρά

Έγκυος έπεσε σε γκρεμό και εγκλωβίστηκε

Συναγερμός σήμανε στην Πυροσβεστική υπηρεσία Ηρακλείου και στην ΕΜΑΚ, όταν μία έγκυος γυναίκα ενεπλάκη σε τροχαίο.

Τέλος τα δρομολόγια της Ryanair από το Ηράκλειο;

Προβληματισμό και μεγάλα ερωτηματικά προκαλεί το γεγονός ότι στην ιστοσελίδα της αεροπορικής εταιρείας δεν υπάρχουν πλέον δρομολόγια από και προς Ηράκλειο.

Κρήτη: Τι τους έφταιγαν τα δέντρα; (φωτογραφίες)

Μόνο θλίψη προκαλεί το θέαμα στο Τσαλικάκι του Δήμου Μαλεβιζίου, προς Αγία Μαρίνα.

Όλες οι ειδήσεις σήμερα

Ροή Ειδήσεων








Social


Όλες οι ειδήσεις σήμερα
Εγγραφείτε δωρεάν στο Newsletter του Creteplus.gr και διαβάστε τις 10 σημαντικότερες ειδήσεις της εβδομάδας.
Δεν έχετε συμπληρώσει το email σας ή το email που δηλώσατε δεν είναι έγκυρο.